Bu iki sorunun çözümlerini adım adım inceleyelim:
13. Soru
Denklem:
\frac{1}{5x} \;-\; \frac{1}{x} \;=\; \frac{4}{5x}
Çözüm Aşamaları:
- İfadeleri ortak paydada birleştirelim. Ortak payda 5x olduğundan:\frac{1}{5x} \;-\; \frac{1}{x} \;=\; \frac{1}{5x} \;-\; \frac{5}{5x} \;=\; \frac{1 - 5}{5x} \;=\; \frac{-4}{5x}.
- Sol taraf böylece -4/(5x) oldu. Denklem,-\frac{4}{5x} \;=\;\frac{4}{5x}hâline gelir.
- Her iki tarafı da 5x ile çarparsanız:
$$-4 ;=; 4,$$
ki bu bir çelişkidir. - Dolayısıyla denklemin hiçbir gerçek çözümü yoktur.
Çözüm Kümesi: ∅ (boş küme)
14. Soru
Denklem:
\frac{x - 4}{7} \;+\; 2 \;=\;\frac{x + 10}{7}
Çözüm Aşamaları:
- Yine ortak payda 7 olsun:\frac{x - 4}{7} \;+\; 2 \;=\; \frac{x - 4}{7} + \frac{14}{7} \;=\; \frac{x - 4 + 14}{7} \;=\; \frac{x + 10}{7}.
- Sağ taraf da \frac{x + 10}{7} olduğu için bu eşitlik,\frac{x + 10}{7} = \frac{x + 10}{7}şeklinde tüm x değerleri için doğrudur (denklem her $x$’te sağlanır).
- Denklemi tanımsız kılacak bir payda sıfırlama (7=0 vb.) söz konusu olmadığından kısıt yoktur.
Çözüm Kümesi: ℝ (tüm reel sayılar)
15. Soru
Denklem:
\frac{x - 2}{x + 6} \;+\; 2x \;=\; -\frac{8}{x + 6} \;+\; 3
Çözüm Aşamaları:
- Sol taraftaki ve sağ taraftaki paydalı terimleri birleştirelim. Sağdaki $-\tfrac{8}{x+6}$’yı sol tarafa alırsak:\frac{x - 2}{x + 6} \;+\; \frac{8}{x + 6} \;+\; 2x = 3.
- Aynı paydalı iki kesri toplayalım:\frac{x - 2 + 8}{x + 6} \;=\; \frac{x + 6}{x + 6} \;=\; 1.Dolayısıyla denklem1 + 2x = 3olur.
- Buradan,2x = 2 \quad\Longrightarrow\quad x = 1.
Çözüm: x = 1
Özet Tablo
Soru No | Denklem | Çözüm Kümesi/Değer |
---|---|---|
13 | (1/5x) - (1/x) = 4/5x | ∅ (boş küme) |
14 | \,\,(x-4)/7 + 2 = (x+10)/7 | ℝ |
15 | (x-2)/(x+6) + 2x = -8/(x+6) + 3 | x = 1 |
Cevap: 13. soru için ∅, 14. soru için ℝ, 15. soru için 1.