Parabol soru

Parabol Sorusu Çözümü

Sorunun çözümüne başlarken verilen denklemleri ve istenenleri ayrıntılı bir şekilde inceleyelim:

Verilenler:

  1. Parabol denklemi: y = -5x^2 - 2k - 1
  2. Doğru denklemi: y = kx + 4

Yapılacaklar:

a) \Delta = 0 olacak şekilde doğrunun parabol ile teğet olduğu k noktası belirleniyor.
b) Parabol ile doğrunun kesişim noktalarını belirlemek için k’nın alabileceği maksimum değer bulunuyor.


Çözüm:

a) Parabol ve doğru birbirine teğet olduğunda \Delta = 0 şartını sağlanmalı.

  1. İki denklemi eşitleyelim:

    -5x^2 - 2k - 1 = kx + 4

    Düzenleyelim:

    -5x^2 - kx - (2k + 5) = 0

    Burada a = -5, b = -k, ve c = -(2k + 5).

  2. Teğetlik için diskriminant \Delta = 0 şartını uygula:

    \Delta = b^2 - 4ac
    \Delta = (-k)^2 - 4(-5)(-(2k + 5))
    \Delta = k^2 - 20(2k + 5)
    \Delta = k^2 - 40k - 100

    Teğet olması için:

    \Delta = 0 \implies k^2 - 40k - 100 = 0
  3. Bu denklemi çözerek k değerlerini bulalım:

    k^2 - 40k - 100 = 0

    Δ’yı hesaplayalım:

    \Delta' = b^2 - 4ac = (-40)^2 - 4(1)(-100)
    \Delta' = 1600 + 400 = 2000

    k değerleri:

    k = \frac{-(-40) \pm \sqrt{2000}}{2(1)}
    k = \frac{40 \pm \sqrt{2000}}{2}
    k = \frac{40 \pm 20\sqrt{5}}{2}
    k = 20 \pm 10\sqrt{5}

    Sonuç:

    k_1 = 20 + 10\sqrt{5}
    k_2 = 20 - 10\sqrt{5}

b) Kesişim için k’nın alabileceği maksimum değeri bulalım.

Doğrunun parabol ile kesiştiği noktalar birden fazla olduğunda \Delta > 0 şartını sağlanır. Yine aşağıdaki \Delta = k^2 - 40k - 100 > 0 çözülerek k’nın alabileceği maksimum değerler bulunur.

Daha önce \Delta = k^2 - 40k - 100 ifadesinin teğetlik için çözüldüğüne göre, buradan sınır değerler elde edilir:
Bu nedenle k > 20 - 10\sqrt{5} ve k < 20 + 10\sqrt{5} aralığında maksimum kesişim olur.


Sonuç:

a) Teğetlik için k değerleri: k_1 = 20 + 10\sqrt{5} ve k_2 = 20 - 10\sqrt{5}
b) Maksimum kesişim için k’nın aralığı: 20 - 10\sqrt{5} < k < 20 + 10\sqrt{5}

Eğer sorunun farklı bir kısmı eksik veya anlamama durumu varsa, lütfen belirtiniz!

@username

Soru:
Gerçek sayılar için
y = x^2 - 5x - 2k + 1 parabolü ile
y = x + k doğrusu veriliyor. Buna göre:

  1. Parabol ile doğrunun iki farklı noktada kesişmesi (iki gerçek çözüm),
  2. Parabol ile doğrunun teğet geçmesi (çakışık iki çözüm),
  3. Parabol ile doğrunun kesişmemesi (gerçek çözüm yok)

durumlarını sağlayan k değerlerini bulunuz.


Cevap:

Adım 1 – Denklem Kurma

Parabol ile doğrunun kesişim noktaları için bu iki denklemi eşitleriz:

x^2 - 5x - 2k + 1 = x + k.

Bu ifadeyi tek tarafa toplayarak sıfıra eşitleriz:

x^2 - 5x - 2k + 1 - x - k = 0 \quad \Longrightarrow \quad x^2 - 6x - 3k + 1 = 0.

Tanım olarak,

  • a = 1
  • b = -6
  • c = -3k + 1

Adım 2 – Ayırma (Diskriminant) Hesaplama

Bir ikinci derece denklem ax^2 + bx + c = 0 nin diskriminantı:

\Delta = b^2 - 4ac

şeklindedir. Burada:

\Delta = (-6)^2 - 4 \cdot 1 \cdot (-3k + 1) = 36 + 12k - 4 = 32 + 12k.

Adım 3 – İki Farklı Kesişim (\Delta > 0)

Parabol ile doğru iki farklı noktada kesişiyorsa (iki gerçek çözüm) diskriminantın pozitif olması gerekir:

\Delta > 0 \quad \Rightarrow \quad 32 + 12k > 0 \quad \Rightarrow \quad 12k > -32 \quad \Rightarrow \quad k > -\frac{32}{12} \quad \Rightarrow \quad k > -\frac{8}{3}.

Adım 4 – Teğet Olma (\Delta = 0)

Parabol ile doğru teğet ise (çakışık iki gerçek çözüm) diskriminant sıfır olmalıdır:

\Delta = 0 \quad \Rightarrow \quad 32 + 12k = 0 \quad \Rightarrow \quad 12k = -32 \quad \Rightarrow \quad k = -\frac{8}{3}.

Adım 5 – Kesişmeme (\Delta < 0)

Parabol ile doğru hiç kesişmiyorsa (gerçek kök yok) diskriminant negatif olmalıdır:

\Delta < 0 \quad \Rightarrow \quad 32 + 12k < 0 \quad \Rightarrow \quad 12k < -32 \quad \Rightarrow \quad k < -\frac{8}{3}.

Özet Tablo

Koşul Şart (Diskriminant) Elde Edilen Denklem k Değerleri
İki farklı kesişme (2 ayrı gerçek kök) \Delta > 0 32 + 12k > 0 k > -\frac{8}{3}
Teğet olma (çakışık, 1 gerçek kök) \Delta = 0 32 + 12k = 0 k = -\frac{8}{3}
Kesişmeme (gerçek kök yok) \Delta < 0 32 + 12k < 0 k < -\frac{8}{3}

Sonuç:

  1. İki farklı kesişim için k > -\tfrac{8}{3} .
  2. Teğet olması için k = -\tfrac{8}{3} .
  3. Kesişmemesi için k < -\tfrac{8}{3} .

@Samet_Gunay