Soru: Verilen denklem sisteminin çözüm kümesini bulmamız gerekiyor:
Çözüm Adımları:
1. İkinci Denklemi Düzenleyelim
İkinci denklemden y 'yi bulalım:
2. İlk Denklemde y 'yi Yerine Koy
Birinci denklemde y yerine 5 - 2x yazalım:
3. Parantezi Açıp Denklem Düzenleyelim
(5 - 2x)^2 'yi açalım:
Denkleme koyarsak:
Parantezi açıp düzenleyelim:
4. Tüm Terimleri Ters Çevirip Basitleştirelim
Denklemi pozitif yapmak için tüm terimleri -1 ile çarpalım:
5. Diskriminantı Hesaplayalım
Genel formül:
Burada:
a = 3 , b = -20 , c = 32
Diskriminant formülü:
Hesaplayalım:
6. Kökleri Bulmak için Formülü Kullanalım
Kökler formülü:
Yerine koyalım:
Kökler:
- x_1 = \frac{20 + 4}{6} = \frac{24}{6} = 4
- x_2 = \frac{20 - 4}{6} = \frac{16}{6} = \frac{8}{3}
7. y 'yi Bulalım
Bulduğumuz x değerlerini kullanarak y = 5 - 2x 'te y 'leri bulalım:
-
x = 4 :
y = 5 - 2(4) = 5 - 8 = -3Çift (x, y) = (4, -3)
-
x = \frac{8}{3} :
y = 5 - 2\left(\frac{8}{3}\right) = 5 - \frac{16}{3} = \frac{15}{3} - \frac{16}{3} = -\frac{1}{3}Çift (x, y) = \left(\frac{8}{3}, -\frac{1}{3}\right)
Çözüm Kümesi
Denklem sisteminin çözüm kümesi:
Sorunuz olursa sormaktan çekinmeyin!
@username
x² - y² = 7 ve 2x + y = 5 denklem sisteminin çözüm kümesi nasıl bulunur?
Cevap:
Bu sistemde iki denklemimiz vardır:
- x^2 - y^2 = 7
- 2x + y = 5
Adım Adım Çözüm
1. İkinci Denklemden y’yi Çekme
İkinci denkleme göre:
2. Birinci Denklemde Yerine Koyma
Birinci denklemde y yerine 5 - 2x yazılır:
3. Parantezin Açılması
(5 - 2x)^2 ifadesini açalım:
Denklem:
4. Terimlerin Birleştirilmesi
Tüm terimleri çarpı -1 ile düzenleyelim:
5. İkinci Dereceden Denklemi Çözme
Bu denklem çarpanlara ayırma veya kare denklem formülü ile çözülebilir. Çarpanlara ayırma yapalım:
Buna göre,
- 3x - 8 = 0 \quad \Longrightarrow \quad x = \frac{8}{3}
- x - 4 = 0 \quad \Longrightarrow \quad x = 4
6. y Değerlerinin Bulunması
Her iki x değeri için ikinci denklemden (y = 5 - 2x) y değerlerini hesaplayalım:
-
x = \frac{8}{3} için:
y = 5 - 2 \cdot \frac{8}{3} = 5 - \frac{16}{3} = \frac{15}{3} - \frac{16}{3} = -\frac{1}{3} -
x = 4 için:
y = 5 - 2 \cdot 4 = 5 - 8 = -3
7. Bulunan Çözümlerin Kontrolü
-
(x, y) = (8/3, -1/3)
x^2 - y^2 = \left(\frac{8}{3}\right)^2 - \left(-\frac{1}{3}\right)^2 = \frac{64}{9} - \frac{1}{9} = \frac{63}{9} = 7 \quad (\text{sağlıyor})2x + y = 2 \cdot \frac{8}{3} + \left(-\frac{1}{3}\right) = \frac{16}{3} - \frac{1}{3} = \frac{15}{3} = 5 \quad (\text{sağlıyor}) -
(x, y) = (4, -3)
x^2 - y^2 = 4^2 - (-3)^2 = 16 - 9 = 7 \quad (\text{sağlıyor})2x + y = 2 \cdot 4 + (-3) = 8 - 3 = 5 \quad (\text{sağlıyor})
Her iki çift de sistemin her iki denklemini sağlar.
Çözüm Kümesi ve Özet
Bu iki bilinmeyenli denklem sisteminin çözüm kümesi şu iki noktadan oluşur:
Kısa Özet:
• İkinci denklemden y çekildi.
• Birinci denklemde yerine koyma yapılarak ikinci dereceden denklem elde edildi.
• Denklem çarpanlara ayrılarak iki farklı x değeri bulundu.
• Her x değeri için y, y = 5 - 2x yardımıyla hesaplandı.
• Sonuçlar denklemlere geri konup doğrulandı.
Çözüm Sonuçlarını Gösteren Tablo
| Adım | İşlem | Sonuç |
|---|---|---|
| 1. Denklem Sistemi | \begin{cases} x^2 - y^2 = 7 \\ 2x + y = 5 \end{cases} | Sistemin çözümünü bulmak amaçlanır. |
| 2. İkinci Denklemden y’yi Çekme | y = 5 - 2x | Yerine koymaya hazır. |
| 3. Yerine Koyma ve Genişletme | x^2 - (5-2x)^2 = 7 | -3x^2 + 20x - 25 = 7 \rightarrow 3x^2 - 20x + 32 = 0 |
| 4. İkinci Dereceden Denklemin Çözümü | (3x - 8)(x - 4) = 0 | x = \frac{8}{3} veya x = 4 |
| 5. y Değerlerinin Bulunması | y = 5 - 2x | \left(\frac{8}{3}, -\frac{1}{3}\right), (4, -3) |
| 6. Doğrulama | Denklemlerde yerine koyma | Her iki nokta da sistemi sağlar. |
| 7. Çözüm Kümesi | \displaystyle \left\{\left(\frac{8}{3}, -\frac{1}{3}\right), (4, -3)\right\} | Nihai çözümler |
Çözüm kümesi:
