Şekildeki Hareket Problemi
Soru: Şekil’de gösterildiği gibi, bir kutu A noktasında hızıssız harekete başlamakta ve yatay taşıyıcı bant boyunca ilerlemektedir. Hareket esnasında hızdaki artış, t saniye cinsinden olmak üzere, a_t = (0.2 \, t) \, \text{m/s}^2’dir. Kutunun B noktasına ulaştığı andaki hızını belirleyiniz?
Çözüm:
Bu problemde, kutunun A noktasından B noktasına olan hareketi inceleniyor. Problem, hızlanmanın zamana bağlı bir fonksiyonu ile tanımlandığı bir dinamik problemidir.
1. Hızlanma (İvme) Tanımına Ulaşmak:
Verilen ivme fonksiyonu:
2. Hızı Bulma:
Hız, ivmenin zamana göre integralidir. Bu nedenle, hız fonksiyonunu bulmak için ivme fonksiyonunu zamana göre integre edeceğiz:
İntegrali aldığımızda:
3. Başlangıç Şartları:
Verilen bilgiye göre, başlangıçta kutu hareketsiz (hızı 0 m/s), yani t = 0 için v(0) = 0 m/s:
Buradan C = 0 olduğunu buluruz. Dolayısıyla:
4. Toplam Mesafeyi Bulma:
Kutunun B noktasına ulaşana kadar aldığı toplam yolu hesaplayacağız. B’nin A’dan olan dikey mesafesini biliyoruz, fakat harekete geçen toplam yolu hesaplarken, ivme fonksiyonunu kullanarak yolu zamana entegre ederiz:
Yine s(0) = 0 olduğundan k=0 olur, yani:
B noktasına ulaşırken toplam mesafeyi veya zamanı bilmemiz gerekebilir. Bu soruda, toplam mesafeyi 3 \, \text{m} vermişler.
5. Ulaşma Zamanını Bulma:
Kutunun B’ye ulaştığı varsayılıyor, s = 3 m olur:
6. Ulaştığı Andaki Hızı Bulma:
Elde ettiğimiz zaman değerini hız fonksiyonuna koyarak hızı buluruz:
Sonuç:
Bu değerler kullanılarak, kutunun B noktasına ulaştığı andaki hızını hesaplayabilirsiniz.
Özetle kutunun B noktasına ulaştığı andaki hızını bulmak için hızlanma fonksiyonu ile ivmeyi zamana göre entegral alıp, başlangıç koşullarını uygulayarak ve gerekli değerlendirmeleri yaparak ilerledik.
