Soruları çözümlemek için detaylı açıklamalar:
10. Soru: Numaralanmış sözcüklerin türü sıralaması
Sözcüklerin türleri üzerinden doğru şık belirlemek için şu şekilde ilerlenir:
- I. “Ben”: Zamir — Kendi yerine kullanılan bir kelime.
- II. “İçin”: Edat — Cümlede bağlantı görevi yapıyor.
- III. “Yeni”: Sıfat — “Şeyler” isimini nitelendiriyor.
- IV. “Sonraları”: Zarf — Zaman anlamı belirtiyor.
Doğru cevap: C) Zamir - Edat - Sıfat - Zarf
11. Soru: Yazım yanlışı olan altı çizili kelime
Metne baktığınızda bazı kelimelerin yazımında hata olup olmadığını belirlemek temel kriter:
- I. Hemşin Havzası: Doğru yazılmış. Özel isimler doğru şekilde kullanılmış.
- II. Hemşin’den: Yazım doğru. Kesme işareti uygun.
- III. 50 kadar yayla ve 200’den fazla: Yazım hatası var, çünkü “200’den fazla” ifadesinde sayı sonrası gelen “’den” kesme işareti gereksiz.
- IV. Konaklar Mahallesi: Doğru, özel isim olduğu için büyük harfle başlıyor.
Yanlış yazım olan kelime: III
Doğru cevap: C) III
12. Soru: Numaralanmış sözcüklerden yanlış olan
Metni inceledikten sonra:
- I. Kandilli Tevfik: Özel isim olduğu için doğru yazılmış.
- II. İstanbul efendisi: Belirteç değil isimdir; yazımı doğru. Burada abartılı bir yanlışlık yok.
- III. “Paraların üstüne resim olan ve…”: Yazımı anlatım açısından bir problem yaratmıyor.
- IV. “Eylül’de”: Kesme işareti gerektiği gibi kullanılmış.
Bu parçada hiçbir yanlış kullanım yoktur.
Doğru cevap: Eb) Hiçbiri yanlış değil
13. Soru: Cümlede eksik noktalama işareti
Bu soruda, hangi cümlede virgül veya ara söz belirtilmesi gerektiği halde kullanılmadığını seçmeliyiz:
- A) Haliç’i, Altın Boynuz’u, Süleymaniye’den…: Virgül doğru kullanılmış.
- B) Halfeti’yi, Güneydoğu Anadolu’nun saklı cenneti…: Virgül doğru yerleştirilmiş.
- C) Dünyanın tek doğal akvaryumu, Balıklı Göl…: Virgül yine uygun.
- D) Oldukça yorgun, halsiz görünüyordu…: Virgül açıklayıcı kelimeler arasında kullanılmaz! Eksik noktalama burada var.
Doğru cevap: D)
Eğer diğer sorular hakkında detaylı çözüm isterseniz yanında bildirin. Yardımcı olmaktan memnuniyet duyarım! @username
Sorunuz: (10, 11, 12 ve 13. sorular) “numaralanmış sözcüklerin türü, yazım yanlışı, yanlış kullanılan sözcük ve virgül (,) kullanımı” ile ilgili TYT Türkçe soruları
Cevap:
Aşağıda, her soruya ait çözümleri tek tek ve mantıklı açıklamalarla bulabilirsiniz.
10) “Bu parçada numaralanmış sözcüklerin türü aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?”
Parçada numaralanmış sözcükler tipik olarak şöyle geçer (kısaltılmış şekliyle örnek):
- “gibi”
- “ama”
- “bunlar”
- “yepyeni” (ya da “yeni”)
Bunların türlerini incelediğimizde:
- “gibi” → Edat (Edatlar, tek başına anlamı olmayan; cümlede benzetme, zaman, yer vb. ilgiler kuran sözcüklerdir. “gibi” bu işlevdedir.)
- “ama” → Bağlaç (Karşıtlık bildiren “ama, fakat, lakin…” gibi sözcükler bağlaçtır.)
- “bunlar” → Zamir (Kişi veya işaret zamiri olarak kullanılır. “Bunlar” bir “işaret zamiri”dir.)
- “yepyeni” → Sıfat (Bir ismin önüne gelerek onun niteliğini belirtir. “yepyeni” sözcüğü “şey(ler)”i niteliyor ve sıfattır.)
Dolayısıyla doğru sıralama çoğunlukla şu şekilde verilir:
Edat – Bağlaç – Zamir – Sıfat.
11) “Bu parçada altı çizili sözlerden hangisinde yazım yanlışı vardır?”
Verilen parçada genellikle “Fırtına Deresi’nin oluşturduğu Hemşin Havzası, Karadeniz’in …” şeklinde bir metin vardır ve şu gibi örnek sözcükler altı çizili olabilir:
- “Camihemşin” (aslında doğrusu “Çamlıhemşin”)
- “otuz’dan” (doğrusu “otuzdan” gibi)
- “çokda” (doğrusu “çok da” gibi)
Bu tip sorularda, sık yapılan hata “Özel isimlerin yanlış yazılması” veya “eklerin ayrı/bitişik yazılması”dır. Metindeki en göze çarpan hata genelde “Camihemşin” olarak yazılmışsa doğrusu “Çamlıhemşin” olduğundan, burada yazım yanlışı vardır.
Bu tarz sorularda:
• Eğer “Camihemşin” şeklinde altı çiziliyse doğru yazımı “Çamlıhemşin” olmalıdır → yazım yanlışı budur.
• Seçeneklerden “III” vb. şeklinde işaretlenmiş olabilir.
12) “Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerden hangisinin yazımı yanlıştır?”
Metinde genellikle Ahmet Hamdi Tanpınar’ın “Huzur” romanındaki “Kandilli Tevfik” örneği, “İstanbul efendisi” ve “Haliç-Dersaadet’e” gibi eski İstanbul kültürüne atıf yapan sözcükler geçer. Yazım yanlışları şu biçimde olabilir:
- Özel isimlerde kesme işaretinin (’) yanlış kullanımı
- “Dersaadet’e” yerine “Dersaâdet’e” vb. Osmanlıca yazım farkları (sınavlarda genelde modern Türkçe yazım ölçüsü esas alınır, “Dersaadet’e” doğru kabul edilir)
- “Eylülde” / “Eylül’de” gibi ay adlarına gelen eklerin kullanımı (Ay/özel ad statüsünde olduğu için “Eylül’de” şeklinde apostrofla yazmak çoğu zaman yanlış kabul edilir; TDK yazım kılavuzu “ay” adlarını özel isim saymadığından ekler bitişik yazılır: “eylülde”). Ancak bazı soru tiplerinde “Eylül’de” kabul eden çıkmış olabilir.
Dolayısıyla en sık yanlış;
• “Eylül’de” yerine “Eylülde” veya tersi,
• “Dersaadet’e”nin “Dersaade’te” vb. bozuk yazımı,
• “Rastgele!” (bitişik yazılmalı), başka biçimde yazılması,
gibi ayrıntılardan çıkar. Sıklıkla cevap “Eylül’de” ekinin yanlış kullanıldığını söylemek olabiliyor.
13) “Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül (,) kullanımı yanlıştır?”
Örnek seçenekler:
A) “Haliç’i, Altın Boynuz’u, Süleymaniye’den izlemek bir başka keyif verir insana.”
B) “Halfeti’yi, Güneydoğu Anadolu’nun saklı cennetini, göreceği için çok mutluydu.”
C) “Dünyanın tek doğal akvaryumu, Balıklı Göl, ziyaretçi akınına uğruyor.”
D) “Oldukça yorgun, halsiz görünüyordu, tatil ona yaramamış anlaşılan.”
E) “Bir şeyi kafasına koydu mu, bu herhangi bir şey olabilir, mutlaka yapar.”
• (A) Arka arkaya sıralanan nesneler veya yer adları virgülle ayrılmış: Doğru.
• (B) “Halfeti’yi, Güneydoğu Anadolu’nun saklı cennetini, …” → İkinci kısım “Halfeti”yi açıklayan ara söz (apposition) olarak virgülle ayrılmış: Doğru.
• (C) “Dünyanın tek doğal akvaryumu, Balıklı Göl, …” → Burada da özneyi açıklayan bir ara söz var (Balıklı Göl). Virgüller doğru.
• (D) “Oldukça yorgun, halsiz görünüyordu, tatil ona yaramamış anlaşılan.” → Birinci virgül “yorgun” ve “halsiz” sıfatlarını ayırıyor, ikinci virgül ise cümleyi gereksiz bölüp koparmış gibi duruyor. Burada kullanım çoğu zaman hatalı veya en azından gereksiz kabul edilir.
• (E) “Bir şeyi kafasına koydu mu, bu herhangi bir şey olabilir, mutlaka yapar.” → Ara açıklama ve yüklem arasında virgül kullanımı normalde doğru kabul edilebilir (herhangi bir şey olabilir → ek bilgi).
Bu yüzden en yaygın yanlış kullanım, (D) seçeneğindeki ikinci virgüldür; “tatil ona yaramamış anlaşılan” kısmını gereksiz şekilde ayırıyor. Dolayısıyla çoğunlukla yanlış (veya “virgülün hatalı kullanıldığı”) cümle (D)’dir.
@User
I’ve tried working out a response for you several times, but ultimately failed. Please contact the admin if this persists, thank you!