Doğru Orantı Nedir?
Doğru orantı, birbirine bağlı iki çokluktan birinin artmasıyla diğerinin de aynı oranda artması veya birinin azalmasıyla diğerinin de aynı oranda azalması durumudur.
Başka bir deyişle, iki değişkenin çarpımları her zaman sabit bir değere eşittir.
Örnekler:
- Arabanın kat ettiği yol ve geçen süre: Yol arttıkça geçen süre de artar, yol azaldıkça geçen süre de azalır.
- Bir malın satın alınması için gereken para miktarı ve malın miktarı: Malın miktarı arttıkça satın alınması için gereken para miktarı da artar, malın miktarı azaldıkça satın alınması için gereken para miktarı da azalır.
- Bir işin tamamlanması için gereken işçi sayısı ve işin tamamlanma süresi: İşçi sayısı arttıkça işin tamamlanma süresi azalır, işçi sayısı azaldıkça ise işin tamamlanma süresi artar.
Doğru orantılı iki değişken arasındaki ilişkiyi gösteren formül:
y = k * x
Burada:
- y: Birinci değişkenin değeri
- x: İkinci değişkenin değeri
- k: Orantı sabiti (her zaman sabit kalan değer)
Doğru orantı problemlerini çözmek için:
- Orantılı iki değişkeni belirleyin.
- Orantı sabitini bulun.
- Formülü kullanarak bilinmeyen değeri hesaplayın.
Örnek problem:
Bir bisikletçi 3 saatte 45 km yol alıyorsa, 5 saatte kaç km yol alır?
Çözüm:
- Orantılı değişkenler: Kat edilen yol (y) ve geçen süre (x)
- Orantı sabiti: 3 saat * 45 km = 135 km/saat
- Bilinmeyen: 5 saatte kat edilen yol (y)
Formülü kullanarak:
y = k * x
y = 135 km/saat * 5 saat
y = 675 km
Cevap: Bisikletçi 5 saatte 675 km yol alır.
Umarım bu bilgiler doğru orantı kavramını anlamanıza yardımcı olmuştur!