Soru 1
a) Tahterevalliye yerleştirilen desteğin uzunluğunun kaç cm olduğunu bulunuz.
Kısa cevap
Desteğin uzunluğu 40 cm’dir.
Örnek cevap / çözüm yolu
Tahterevallinin A ile C noktaları arasındaki kol uzunluğuna |AC| = x, C ile B noktaları arasındaki kol uzunluğuna |BC| = y diyelim. Tahterevallinin toplam uzunluğu |AB| = x + y olur. Desteğin uzunluğuna ise h diyelim.
1. Adım: Şekil 1’in analizi
A ucu yerde iken C noktasındaki dik destek ile B ucunun yerden yüksekliği arasındaki temel benzerlik bağıntısı kurulur:
2. Adım: Şekil 2’nin analizi
B ucu yerde iken C noktasındaki dik destek ile A ucunun yerden yüksekliği arasındaki temel benzerlik bağıntısı kurulur:
3. Adım: Denklemleri toplama ve desteğin boyunu (h) bulma
İki denklemi taraf tarafa toplayalım:
Çözümün doğrulaması: Bulunan h = 40\text{ cm} değeri için x/(x+y) = 40/120 = 1/3 ve y/(x+y) = 40/60 = 2/3 bulunur. Oranların toplamı 1/3 + 2/3 = 1 olduğu için işlem doğrudur.
Soru 2
b) Tahterevalli eşit kollu olacak şekilde tasarlanırsa tahterevallinin A ucunun yere inmesi durumunda B ucunun yerden yüksekliğinin kaç cm olacağını bulunuz.
Kısa cevap
B ucunun yerden yüksekliği 80 cm olur.
Örnek cevap / çözüm yolu
1. Adım: Eşit kollu durumun modellenmesi
Tahterevalli eşit kollu olduğunda destek noktası tam ortada yer alır. Yani |AC| = |BC| = x ve toplam uzunluk |AB| = 2x olur.
2. Adım: Benzerlik oranının uygulanması
A ucu yere değdiğinde C noktasındaki desteğin yüksekliği h = 40\text{ cm}'dir. B ucunun yerden yüksekliğine H dersek, üçgenlerdeki benzerlik oranından:
Çözümün doğrulaması: Eşit kollu bir sistemde orta noktanın yüksekliği, iki uç noktanın yüksekliğinin aritmetik ortalamasıdır. A ucu yerde (0\text{ cm}) ve orta nokta 40\text{ cm} olduğuna göre, B ucunun yüksekliği (0 + H)/2 = 40 \implies H = 80\text{ cm} elde edilir.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 79 ·
Matematik Ders Kitabı 2. Kitap cevapları · Sonraki sayfa: 81 →