Soru 1
Çözüm yolu
\frac{\sqrt[4]{3} \cdot \sqrt[5]{2}}{\sqrt[10]{6}} ifadesini rasyonel üsler biçiminde yazalım:
- \sqrt[4]{3} = 3^{\frac{1}{4}}
- \sqrt[5]{2} = 2^{\frac{1}{5}}
- \sqrt[10]{6} = (2 \cdot 3)^{\frac{1}{10}} = 2^{\frac{1}{10}} \cdot 3^{\frac{1}{10}}
İfadeyi tabanlarına göre düzenleyelim:
Üslerin paydalarını 20 ortak paydasında eşitleyelim:
- \frac{1}{4} - \frac{1}{10} = \frac{5}{20} - \frac{2}{20} = \frac{3}{20}
- \frac{1}{5} - \frac{1}{10} = \frac{4}{20} - \frac{2}{20} = \frac{2}{20}
Elde edilen ifadeyi tek kök içinde yazalım:
Kısa cevap
\sqrt[20]{108}
Soru 2
Çözüm yolu
Verilen x, y ve z negatif köklü sayılarını sadeleştirelim:
- x = -\sqrt[4]{4} = -\sqrt[4]{2^2} = -\sqrt{2}
- y = -\sqrt[3]{3}
- z = -\sqrt[6]{8} = -\sqrt[6]{2^3} = -\sqrt{2}
Buradan x = z = -\sqrt{2} olduğu görülür.
Sayıların mutlak değerlerini derecesi 6 olan kök biçiminde karşılaştıralım:
- |x| = |z| = \sqrt{2} = \sqrt[6]{2^3} = \sqrt[6]{8}
- |y| = \sqrt[3]{3} = \sqrt[6]{3^2} = \sqrt[6]{9}
Mutlak değerce |y| > |x| = |z| olur. Sayılar negatif olduğu için sıralama yön değiştirir:
Kısa cevap
y < x = z
Soru 3
Örnek cevap / çözüm yolu
Paydası köklü olan rasyonel ifadelerde toplama ve çıkarma işlemlerinin yapılabilmesi için öncelikle paydaların kökten kurtarılarak rasyonel sayıya dönüştürülmesi gerekir.
- \frac{1}{\sqrt{a}} ifadesinin paydasını rasyonel yapmak için kesrin pay ve paydası \sqrt{a} ile çarpılır:
- \frac{1}{\sqrt{a} \pm \sqrt{b}} ifadesinin paydasını rasyonel yapmak için kesir, paydanın eşleniği olan (\sqrt{a} \mp \sqrt{b}) ifadesi ile genişletilir. İki kare farkı özdeşliği uygulanır:
Varsayım: Kesirler paydalarının eşlenikleriyle genişletildiğinde paydadaki irrasyonel köklü ifadeler rasyonel sayılara dönüşür ve ortak paydada toplama-çıkarma işlemi yapılabilir.
Kısa cevap
Kesirler paydalarının eşlenikleri ile genişletilerek payda rasyonel sayıya dönüştürülür.
Soru 4
Örnek cevap / çözüm yolu
Tablodaki çarpma işlemleri ve sonuçları:
- 1. Satır: \sqrt{3} \cdot \sqrt{3} = \sqrt{3 \cdot 3} = \sqrt{3^2} = 3
- 2. Satır: \sqrt{11} \cdot \sqrt{11} = \sqrt{11^2} = 11
- 3. Satır: 2\sqrt{5} \cdot \sqrt{5} = 2 \cdot 5 = 10
- 4. Satır: \sqrt{a} \cdot \sqrt{a} = \sqrt{a^2} = a
- 5. Satır: \frac{1}{\sqrt{3}} \cdot \frac{\sqrt{3}}{\sqrt{3}} = \frac{\sqrt{3}}{3}
- 6. Satır: \frac{1}{\sqrt{7}} \cdot \frac{\sqrt{7}}{\sqrt{7}} = \frac{\sqrt{7}}{7}
- 7. Satır: \frac{3}{2\sqrt{6}} \cdot \frac{\sqrt{6}}{\sqrt{6}} = \frac{3\sqrt{6}}{2 \cdot 6} = \frac{3\sqrt{6}}{12} = \frac{\sqrt{6}}{4}
- 8. Satır: \frac{1}{\sqrt{a}} \cdot \frac{\sqrt{a}}{\sqrt{a}} = \frac{\sqrt{a}}{a}
Kısa cevap
Tablo sonuçları sırasıyla: 3, 11, 10, a, \frac{\sqrt{3}}{3}, \frac{\sqrt{7}}{7}, \frac{\sqrt{6}}{4}, \frac{\sqrt{a}}{a}.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 31 ·
Matematik Ders Kitabı 1. Kitap cevapları · Sonraki sayfa: 33 →