9. Sınıf Matematik Ders Kitabı 1. Kitap Sayfa 102 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

Kısa cevap

Tabloda boş bırakılan değerler aşağıdaki gibidir:

  • h(x) = 2x - 5 için:

    • h(-2) = 2(-2) - 5 = -9
    • h(-1) = 2(-1) - 5 = -7
    • h(0) = 2(0) - 5 = -5
    • h(1) = 2(1) - 5 = -3
    • h(2) = 2(2) - 5 = -1
  • k(x) = \frac{x}{4} + 1 için:

    • k(-2) = \frac{-2}{4} + 1 = \frac{1}{2}
    • k(-1) = \frac{-1}{4} + 1 = \frac{3}{4}
    • k(0) = \frac{0}{4} + 1 = 1
    • k(1) = \frac{1}{4} + 1 = \frac{5}{4}
    • k(2) = \frac{2}{4} + 1 = \frac{3}{2}
  • m(x) = -x + \sqrt{3} için:

    • m(-2) = -(-2) + \sqrt{3} = 2 + \sqrt{3}
    • m(-1) = -(-1) + \sqrt{3} = 1 + \sqrt{3}
    • m(0) = -(0) + \sqrt{3} = \sqrt{3}
    • m(1) = -(1) + \sqrt{3} = -1 + \sqrt{3}
    • m(2) = -(2) + \sqrt{3} = -2 + \sqrt{3}
  • n(x) = -3x - 4 için:

    • n(-2) = -3(-2) - 4 = 2
    • n(-1) = -3(-1) - 4 = -1
    • n(0) = -3(0) - 4 = -4
    • n(1) = -3(1) - 4 = -7
    • n(2) = -3(2) - 4 = -10

Çözüm adımları ve kontrol

Verilen her bir x değeri (x \in \{-2, -1, 0, 1, 2\}) ilgili fonksiyon denkleminde yerine yazılarak temel aritmetik işlemler yapılmıştır. x = 0 değeri için elde edilen sonuçlar fonksiyonların y eksenini kestiği noktaların ordinatlarını verir: h(0) = -5, k(0) = 1, m(0) = \sqrt{3}, n(0) = -4.

Soru 2

Örnek cevap / çözüm yolu

  • Grafiklerin Çizimi: Tablodan elde edilen (x, y) sıralı ikilileri dik koordinat sisteminde işaretlenip noktalar birleştirilerek doğrular çizilir.

    • h(x) = 2x - 5 doğrusu (0, -5) ve (2.5, 0) noktalarından geçer.
    • k(x) = \frac{x}{4} + 1 doğrusu (0, 1) ve (-4, 0) noktalarından geçer.
    • m(x) = -x + \sqrt{3} doğrusu (0, \sqrt{3}) ve (\sqrt{3}, 0) noktalarından geçer.
    • n(x) = -3x - 4 doğrusu (0, -4) ve \left(-\frac{4}{3}, 0\right) noktalarından geçer.
  • b Sayısının Etkisi:
    g(x) = ax + b doğrusal fonksiyonunda x = 0 yazıldığında g(0) = b elde edilir. Bu durum b sabit sayısının, fonksiyon grafiğinin y eksenini kestiği noktanın ordinatını doğrudan belirlediğini gösterir.

    • b > 0 ise grafik y eksenini pozitif tarafta keser (grafik yukarı ötelenmiştir).
    • b < 0 ise grafik y eksenini negatif tarafta keser (grafik aşağı ötelenmiştir).
    • b = 0 ise grafik y eksenini orijinde (0, 0) keser.

Çözüm adımları ve kontrol

Fonksiyon denkleminde x = 0 yazıldığında y = b çıktığı için b parametresi grafiğin y ekseni üzerindeki konumunu (düşey öteleme miktarını) gösterir.

Soru 3

Örnek cevap / çözüm yolu

f(x) = x referans fonksiyonuna göre g(x) = ax + b biçimindeki doğrusal fonksiyonların grafiklerinde gerçekleşen dönüşümler şu şekilde genellenir:

  1. a Katsayısının Etkisi (Eğim ve Yansıma):

    • |a| değeri büyüdükçe doğrunun eğimi artar ve grafik y eksenine yaklaşır (dikleşir).
    • 0 < |a| < 1 olduğunda grafik y ekseninden uzaklaşır (yatıklaşır).
    • a > 0 ise fonksiyon artandır ve grafik sağa yatıktır.
    • a < 0 ise fonksiyon azalandır ve grafik sola yatıktır (referans grafiğin x eksenine göre yansıması alınmıştır).
  2. b Sabit Sayısının Etkisi (Düşey Öteleme):

    • b sayısı, y = ax doğrusunun y ekseni boyunca dikey olarak ötelenmesini sağlar.
    • b > 0 ise grafik b birim yukarı, b < 0 ise |b| birim aşağı ötelenir.

Çözüm adımları ve kontrol

Doğrusal fonksiyonlarda a katsayısı doğrunun yönünü ve eğim açısını (dikliğini/yatıklığını), b sabit sayısı ise doğrunun düşey konumunu belirler.

Soru 4

Örnek cevap / çözüm yolu

a \neq 0 için g(x) = ax + b doğrusal fonksiyonlarının nitel özellikleri aşağıda sıralanmıştır:

  • Tanım Kümesi: Tüm gerçek sayılar kümesidir (\mathbb{R}).
  • Görüntü Kümesi: Tüm gerçek sayılar kümesidir (\mathbb{R}).
  • Fonksiyonun Sıfırı (Kökü): g(x) = 0 \implies ax + b = 0 \implies x = -\frac{b}{a} dır. Grafik x eksenini \left(-\frac{b}{a}, 0\right) noktasında keser.
  • İşareti:
    • a > 0 ise x > -\frac{b}{a} için g(x) > 0 (pozitif), x < -\frac{b}{a} için g(x) < 0 (negatif) değerler alır.
    • a < 0 ise x < -\frac{b}{a} için g(x) > 0 (pozitif), x > -\frac{b}{a} için g(x) < 0 (negatif) değerler alır.
  • Artanlık - Azalanlık:
    • a > 0 ise fonksiyon \mathbb{R} üzerinde daima artandır.
    • a < 0 ise fonksiyon \mathbb{R} üzerinde daima azalandır.
  • Maksimum ve Minimum Noktaları: Tanım ve görüntü kümesi \mathbb{R} olduğundan fonksiyonun mutlak maksimum veya minimum noktası yoktur.
  • Bire Birlik ve Örtenlik: a \neq 0 için fonksiyon bire bir ve örtendir.

Çözüm adımları ve kontrol

a \neq 0 olduğu durumlarda doğrusal fonksiyonlar sürekli ve tekdüze (sürekli artan veya sürekli azalan) bir yapı gösterdiğinden her bir y değeri benzersiz bir x değeri ile eşleşir; bu da bire birliği ve örtenliği sağlar.


Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 101 · :blue_book: Matematik Ders Kitabı 1. Kitap cevapları · Sonraki sayfa: 103 →