10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 49 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

Misafir taşlarını yaptıran kişiler hakkındaki çıkarımlarınız nelerdir?

Örnek cevap / çözüm yolu

Metne göre taşları yaptıran on bir kardeş, cömert, misafirperver ve toplumsal yardımlaşmaya büyük önem veren kişilerdir. Kendi adlarına birer taş dikerek bölgeye gelen yabancıları ağırlamayı amaçlamaları, karşılıksız iyilik yapma ve dayanışma kültürünü benimsediklerini gösterir.

Soru 2

Siz bu taşlara oturup bir ailenin evinde misafir olsaydınız o aileye karşı hangi duyguları beslerdiniz? Niçin?

Örnek cevap / çözüm yolu

O aileye karşı derin bir minnet, güven ve saygı beslerdim. Çünkü tanımadıkları bir insanı sırf bu gelenek gereği içtenlikle ağırlamaları, aradaki yabancılık hissini kaldırır ve insan sevgisine dayalı güçlü bir bağ kurar.

Soru 3

Sunucunun programa başlama şekli hakkındaki düşüncelerinizi paylaşınız.

Örnek cevap / çözüm yolu

Sunucu, programa âşıklık geleneğinin ruhuna uygun biçimde şiirsel, içten ve dikkat çekici bir üslupla başlamıştır. Bu giriş, dinleyicide merak uyandırmakta ve programın kültürel atmosferini güçlendirmektedir.

Soru 4

“Âşık olunmayan bir hece gibi / Sabahı bekleyen bir gece gibi / Analiz yaptılar sonuç çıkmadı / Âşık bilinmeyen bilmece gibi” dizelerinin sunucu tarafından dile getirilmesinin sebepleri neler olabilir?

Örnek cevap / çözüm yolu

Âşıklık sanatının yalnızca teknik ya da mantıksal kurallarla tam olarak açıklanamayacağını, bu sanatın duygu, doğaçlama ve sezgiye dayanan derin bir nitelik taşıdığını vurgulamaktır. Âşığın dünyasındaki gizem ve sanatsal derinlik öne çıkarılmıştır.

Soru 5

Program sunucusu, atışmayı tanımlarken neleri önceliyor? Bunun sebepleri neler olabilir?

Örnek cevap / çözüm yolu

Sunucu; âşıkların hazırcevaplığını, zekâsını, dil inceliğini ve şiir söylemedeki ustalığını önceliyor. Bunun sebebi, atışmanın sadece sıradan bir çekişme değil, Türk halk edebiyatının estetik ve kültür değerlerini yaşatan köklü bir sanat olmasıdır.

Soru 6

Âşık atışması sırasında âşıkların hangi özellikleri ön plana çıkmaktadır?

Örnek cevap / çözüm yolu

Âşıkların doğaçlama (irticalen) şiir söyleme yeteneği, zengin kelime kadrosuna sahip olmaları, kıvrak zekâları, ritim/uyak uyumunu anında yakalayabilmeleri ve rakibine nezaket çerçevesinde nükte yapabilme becerileri ön plana çıkmaktadır.

Soru 7

Âşık atışmasında hangi değerlerin vurgulandığını örneklerle açıklayınız.

Örnek cevap / çözüm yolu

Saygı, edep, hoşgörü ve kültürel birikim değerleri vurgulanmaktadır. Örneğin âşıklar atışma sırasında birbiriyle yarışırken ve mizahi öğeler kullanırken nezaket sınırlarını korur, birbirlerinin sanatına saygı gösterirler.

Soru 8

Âşık atışmasında seçilen konulara değerlerin yansıtılmasının sebepleri hakkındaki düşüncelerinizi paylaşınız.

Örnek cevap / çözüm yolu

Âşıklık geleneği, toplumun milli ve manevi değerlerini kuşaktan kuşağa aktaran eğitici bir işleve sahiptir. Konulara değerlerin yansıtılması, dinleyicilere mesaj vermek, toplumsal birliği pekiştirmek ve geleneğin ahlaki zeminini korumak amacıyla yapılır.


Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 48 · :blue_book: Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 50 →