Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
1. Görüş Değerlendirmesi:
- Klasik edebiyatın donuk/statik olduğu iddiasına verilen cevap: “Klasik edebiyat, yerinde sayan bir edebiyat olsaydı 700 yıl devam etmezdi; bu kadar çok sanatkâr yetişmezdi…”
- Cevabın katıldığım yönü: Edebiyatın yedi asır boyunca varlığını sürdürmüş olması ve zengin bir şair kadrosu yetiştirmesi, onun canlı ve köklü bir gelenek olduğunu kanıtlar. Ayrıca günlük yaşamdaki basit konuların dahi işlenmiş olması tematik çeşitliliği gösterir.
- Cevabın katılmadığım yönü: Bir geleneğin uzun süre devam etmesi, onun durağanlaşmadığı anlamına gelmez. Belirli mazmunlar ve katı biçimsel kurallar çerçevesinde kendini sıkça tekrar ettiği yönleri de mevcuttur.
2. Görüş Değerlendirmesi:
- Divan edebiyatının gerçek hayattan kopuk olduğu iddiasına verilen cevap: “Öyle diyorlar. Oysa hayat olduğu gibi hatta o kadar ki vakfiyelere, cami girişlerine, köprülere yazılan beyitler…”
- Cevabın katıldığım yönü: Mimari yapılardaki kitabeler, vakfiyeler ve şiirlerde yer alan isyanlar, padişah değişiklikleri gibi tarihî olaylar divan şiirinin somut gerçeklikle ve sosyal hayatla bağ kurduğunu doğrular.
- Cevabın katılmadığım yönü: Somut olaylara değinilmiş olsa da divan edebiyatının genel üslubunda soyut anlatım, idealize edilmiş sevgili ve tasavvufi mecazlar ağırlıkta olduğu için halkın gündelik yaşamını tam anlamıyla yansıttığı söylenemez.
Çözüm kontrolü: Tablodaki iki farklı görüşe verilen yanıtlar; metin bağlamı, edebiyat tarihi ve estetik unsurlar dikkate alınarak olumlu ve olumsuz yönleriyle gerekçelendirilmiştir.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Dinleme/İzleme Metninin Eleştirel Değerlendirmesi:
Metinde konuşmacı, klasik Türk edebiyatına getirilen “donukluk” ve “gerçekten kopukluk” eleştirilerini çürütmek amacıyla somut örnekler sunmuştur. Vakfiyeler, mimari eserler üzerindeki beyitler ve tarihî olayların şiire yansıması üzerinden yürütülen savunma son derece ikna edicidir.
Bununla birlikte, konuşmacı savunmasını yaparken divan şiirinin kalıplaşmış mazmun yapısını ve soyut evrenini göz ardı ederek tek taraflı bir bakış açısı sergilemiştir. Genel olarak metin; dinleyicide farkındalık oluşturan, güçlü kanıtlara dayanan ancak nesnellik açısından geliştirilmeye açık eleştirel bir nitelik taşımaktadır.
Çözüm kontrolü: Dinleme/izleme metni; anlatıcının tutumu, argümanların ikna ediciliği ve ele alınan konunun eksik/güçlü yanları bakımından bütüncül olarak değerlendirilmiştir.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 141 · 
Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 143 →