Soru 1
“Edebî” ve “Türkülerde Şiir” metinlerinin verilen ölçütlere göre karşılaştırılması.
Örnek cevap / çözüm yolu
- Ana fikir:
- Edebî: Şiirin özgün dili, kelime seçimi ve estetik kaygıyla biçimlenen edebi yapısı ön plandadır.
- Türkülerde Şiir: Şiirin halk kültürü, sözlü gelenek ve ezgiyle bütünleşerek toplumsal duyguları aktarma gücü vurgulanır.
- Yardımcı fikirler:
- Edebî: Kelimelerin ritmik düzeni, imge dünyası ve edebi metinlerin bireysel üslup özellikleri.
- Türkülerde Şiir: Sözlü edebiyat unsurları, türkülerin toplumsal hafızadaki yeri ve anonim anlatım özellikleri.
- Öznellik/nesnellik:
- Edebî: Sanatçının kişisel beğenilerini ve estetik yargılarını yansıttığı için ağırlıklı olarak öznel bir nitelik taşır.
- Türkülerde Şiir: Şiir ve müzik ilişkisi hakkındaki tespitler yönüyle nesnel, sanat anlayışı yorumları yönüyle öznel ögeler barındırır.
- Dönem özelliği:
- Edebî: Yazıldığı dönemin dil anlayışını, zihniyetini ve edebiyat akımlarını yansıtır.
- Türkülerde Şiir: Türk halk edebiyatının tarihsel süreçteki geleneksel yapısını ve yaşam biçimini gösterir.
- Farklı yorumlanma:
- Edebî: Kapalı anlatım ve imgesel dil yapısı nedeniyle okura göre farklı anlam katmanları kazanabilir.
- Türkülerde Şiir: Kolektif duyguya hitap ettiği için genel anlamı belirgin olmakla birlikte icra edildiği bağlama göre farklı algılanabilir.
Karşılaştırma; metinlerin türü, teması ve edebi bağlamı dikkate alınarak yapılmıştır.
Soru 2
Divan şiiriyle ilgili ileri sürülen görüşe verilen cevabın değerlendirilmesi.
Örnek cevap / çözüm yolu
- Cevabın katıldığım yönü: 700 yıllık köklü bir şiir geleneğinin yalnızca maddi çıkar veya ulufe alma amacıyla açıklanamayacağı fikrine katılıyorum. Divan şiiri; yüksek bir dil bilinci, zengin bir estetik anlayış ve köklü bir gelenek üzerine kurulmuştur. Ayrıca devletin ya da yöneticilerin sanatkârları desteklemesi, sanatın korunması ve gelişmesi açısından tarihsel süreçte olumlu bir tutumdur.
- Cevabın katılmadığım yönü: Verilen cevapta geçen “Hiçbir bilimsel temeli olmayan, son derece yanlış…” ifadesi polemik duygusu taşıyan sert bir üsluba sahiptir. İleri sürülen görüş eksik veya yüzeysel olsa da divan edebiyatında patronaj (koruyuculuk) sisteminin şairlerin eser verme süreçlerinde etkili olduğu gerçeği tamamen yok sayılmamalıdır.
Edebi görüşler; dönemin şartları, şairlerin sosyal konumu ve metin bağlamı doğrultusunda çıkarım yapılarak değerlendirilmiştir.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 140 · 
Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 142 →