10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 143 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

Toplumsal hayatta yaşanan dinî değişimin metnin dil ve anlatım özelliklerine etkisi/katkısı nedir?

Örnek cevap / çözüm yolu

İslamiyet’in kabulüyle birlikte metinde Gök Tanrı inancı ile İslami unsurlar iç içe geçmiştir. Metinde geçen “Allah, Hak, dua, Azrail” gibi dinî kavramlar, dilin söz varlığını zenginleştirmiş; kalıp ifadelerde, dualarda ve hitaplarda dinî motiflerin yer almasını sağlamıştır.

Metindeki dinî kavramlar tespit edilerek değişimin dil üzerindeki etkisi somut örneklerle açıklanmıştır.

Soru 2

Toplumsal hayatta yaşanan sosyal değişimin metnin dil ve anlatım özelliklerine etkisi/katkısı nedir?

Örnek cevap / çözüm yolu

Konar-göçer yaşam tarzı, boy teşkilatı, aile yapısı ve alp tipi insan anlayışı metnin dil ve anlatımına doğrudan yansımıştır. Yiğitlik, misafirperverlik ve sadakat gibi sosyal değerler; benzetmeler, deyimler ve özel hitap biçimleriyle akıcı bir üslupla ifade edilmiştir.

Sosyal yapının anlatıcı üslubuna ve metnin günlük yaşam sembollerine yansıması değerlendirilmiştir.

Soru 3

Toplumsal hayatta yaşanan kültürel değişimin metnin dil ve anlatım özelliklerine etkisi/katkısı nedir?

Örnek cevap / çözüm yolu

Sözlü kültürden yazılı kültüre geçiş döneminin izlerini barındıran metinde nazım (şiir) ile nesir (düzyazı) bir arada kullanılmıştır. Dede Korkut hikâyelerinde duygu ve coşku dolu konuşmalar “soylama” adı verilen şiirsel yapıyla, olay anlatımları ise düzyazıyla aktarılmıştır.

Metin türünün gelişimi ve anlatıcının üslup tercihleri kültürel değişim bağlamında doğrulanmıştır.

Soru 4

Çalışmanın hangi aşamasında daha fazla zorlandınız? Gerekçesiyle yazınız.

Örnek cevap / çözüm yolu

Metindeki eski sözcükleri ve tarihsel bağlamı günümüz diliyle karşılaştırarak bilgi fişlerine not alma aşamasında zorlandım. Geçiş dönemi dil özelliklerini doğru çözümlemek ve dinî-sosyal unsurları birbirinden ayırmak detaylı bir inceleme gerektirdiği için bu aşama daha fazla zaman aldı.

Öğrencinin kendi çalışma sürecini değerlendirmesine yönelik gerekçeli açıklama sunulmuştur.

Soru 5

Çalışmanın beğendiğiniz yönlerini yazınız.

Örnek cevap / çözüm yolu

Grup arkadaşlarımla iş bölümü yaparak metin üzerinde beyin fırtınası gerçekleştirmeyi ve ortak tespitlerimizi bir metne dönüştürmeyi beğendim. Takım çalışması sayesinde farklı bakış açılarını öğrenmek dersi daha verimli kıldı.

Öğrencinin grup çalışmasının olumlu yönlerini ifade ettiği öz değerlendirme cevabıdır.


Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 142 · :blue_book: Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 144 →