Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Karahanlı Devleti:
- Türk devlet geleneğine bağlı hassa birlikleri ve eyalet askerlerinden oluşur.
- Gulam sistemi ilk kez bu dönemde uygulanmaya başlanmıştır.
- Donanması bulunmaz; temelini atlı ve yaya Türkmen kuvvetleri oluşturur.
Gazneli Devleti:
- Farklı etnik gruplardan oluşan kozmopolit bir ordu yapısına sahiptir.
- Gulamân-ı Saray (saray muhafızları) ve eyalet askerleri ordunun çekirdeğidir.
- Hindistan coğrafyasının etkisiyle orduda savaş filleri kullanılmıştır.
Büyük Selçuklu Devleti:
- Gulam sistemi geliştirilerek Hassa Ordusu ve toprağa dayalı İkta Askerleri teşkilatlandırılmıştır.
- Türkmen kuvvetleri, vasal devlet askerleri, ok, yay, kılıç, gürz, mızrak gibi hafif silahlı birlikler ile mancınık ve arrade kullanan kuşatma birliklerinden oluşur.
Türkiye Selçuklu Devleti:
- Büyük Selçuklu ordu yapısını ve ikta sistemini esas almıştır.
- Başkomutana Beylerbeyi veya Emirü’l-Ümerâ, komutanlara Subaşı denmiştir.
- Denizlere ve sahillere ulaşılmasıyla Reisü’l-Bahr (Melikü’s-Sevahil / Emirü’s-Sevahil) komutasında ilk kez donanma teşkilatı kurulmuştur.
Metindeki görsel, kaynak metin ve bilgiler esas alınarak tablo doldurulabilir.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Ordu teşkilatında meydana gelen değişim ve sürekliliğin temel nedenleri şunlardır:
Sürekliliğin Nedenleri:
- Türk Askerî Geleneği: Ordu-millet anlayışı ve Türkmen kuvvetlerinin ordudaki ağırlığının korunması.
- Kurumsal Aktarım: Karahanlılarda başlayan gulam sisteminin ve Selçuklularla gelişen ikta sisteminin devletler arasında devredilerek sürdürülmesi.
Değişimin Nedenleri:
- Coğrafi Koşullar ve İhtiyaçlar: Anadolu’ya yerleşen Türkiye Selçuklularının deniz kıyılarına ulaşması sonucu donanma ve sahil komutanlıkları (Reisü’l-Bahr) kurması.
- Farklı Kültürlerle Etkileşim: Egemen olunan coğrafyaların (Hindistan, İran, Anadolu) etnik ve askerî yapısına göre ordunun biçimlenmesi (Gaznelilerde savaş filleri vb.).
- Savaş Teknolojisi ve Yöntemleri: Kale kuşatmalarında kullanılan mancınık ve arrade gibi araçlar ile değişen silah ihtiyaçlarının ordu yapısını güncele uyarlaması.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 45 ·
Tarih Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 47 →