10. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 41 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

Kısa cevap

2, 3, 5, 6, 7, 8, 10

Çözüm kontrolü

İslamiyet’in kabulünden önceki Türk devlet geleneğinde kullanılan hükümdarlık alametleri; bozkır kültürü ve geleneksel yönetim anlayışıyla doğrudan ilişkilidir. Verilen listeden nevbet (davul - 2), saray (3), taht-taç (5), ok-yay (6), tuğ (7), bayrak-sancak (8) ve otağ (saltanat çadırı - 10) İslam öncesi dönemde var olan simgelerdir.

Soru 2

Kısa cevap

1, 4, 9, 11, 12

Çözüm kontrolü

Türklerin İslamiyet’i kabulüyle birlikte Türk-İslam devletlerinde Abbasî ve İslam devlet teşkilatının etkisiyle yeni alametler kullanılmaya başlanmıştır. Hükümdar adına para bastırmak (1), çetr (saltanat şemsiyesi - 4), tırâz-hilat (halife tarafından gönderilen elbise ve unvanlar - 9), tevki-tuğra (resmî belgelere çekilen mühür/tuğra - 11) ve cuma/bayram namazlarında hutbe okutmak (12) İslamiyet sonrasında ortaya çıkan hükümdarlık sembolleridir.

Soru 3

Örnek cevap / çözüm yolu

Kaynak Ğ ve Kaynak H Görevlilerinin Karşılaştırılması:

  • 1 Numaralı Görevliler:

    • Kaynak Ğ (1): Sultanın sol tarafında yer alan, sarayın emniyetinden ve korumasından sorumlu askerî görevliler (Candar veya Silahtar).
    • Kaynak H (1): Sultan Melikşah’ın önünde eğilerek elindeki belgeyi sunan, resmî yazışmaları ve devlet bürokrasisini yürüten görevli (Devatdar veya Kâtip / Münşî).
  • 2 Numaralı Görevliler:

    • Kaynak Ğ (2) ve Kaynak H (2): Hükümdarın yanında durarak saray içi düzeni ve kabul törenlerini sağlayan, devlet ile halk/elçiler arasındaki ilişkileri düzenleyen görevli (Hâcib veya Hâcibü’l-Hüccâb).
  • 3 Numaralı Görevliler:

    • Kaynak Ğ (3) ve Kaynak H (3): Sultanın silahlarını taşıyan veya nöbet tutarak can güvenliğini sağlayan saray muhafızı (Silahtar veya Candar).

Karşılaştırma ve Yorum:
Her iki görsel de Büyük Selçuklu sarayındaki merkezî yönetim ve protokole dair somut tarihî kanıt sunmaktadır. Kaynak Ğ tasvirinde askerî nitelikli saray muhafızları (Candar/Silahtar) ve protokol yöneticisi (Hâcib) vurgulanırken; Kaynak H minyatüründe idarî-yazışma bürokrasisi (Devatdar) ile protokol ve emniyet kadrosunun bir arada çalıştığı görülmektedir.


Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 40 · :blue_book: Tarih Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 42 →