Soru 1
Tımar sisteminin üç ana unsurunu belirleyerek bu unsurları açıklayınız.
Örnek cevap / çözüm yolu
Sayfadaki tarihî metin ve görsel kanıtlara göre Tımar sisteminin temelini oluşturan üç ana unsur şunlardır:
- Çifthane Uygulaması (Toprak ve Üretim Unsuru): Mülkiyeti devlete ait olan mirî arazilerin köylü ailelere bir çift öküzün işleyebileceği büyüklükte tahsis edilmesidir. Bu unsur, tarımsal üretimde değişim ve sürekliliğin korunmasını, toprağın boş kalmamasını sağlar.
- Reaya (Yönetilenler ve Vergi Unsuru): Üretimi gerçekleştiren ve vergi ödemekle yükümlü olan halktır. Kadı nezaretinde hazırlanan tahrir defterleri (tarihî kaynak) ile reayanın ödeyeceği vergi miktarı ve hakları kayıt altına alınarak haksız uygulamalar önlenmiştir.
- Askerî Sınıf ve Dirlik Tahsisi (Hizmet ve Ordu Unsuru): Vergi toplama yetkisinin hizmet karşılığında komutan ve devlet görevlilerine devredilmesidir. Gelir büyüklüğüne göre yapılan dirlik dağıtımı (has, zeamet, tımar) sayesinde hazineye yük olmadan savaşa hazır bir ordu beslenmiştir.
Çözüm denetimi
Metinde yer alan neden-sonuç ilişkisi incelendiğinde; toprağın devlet mülkiyetinde olması (çifthane), vergi mükelleflerinin tahrir kaydıyla kanıt altına alınması (reaya) ve elde edilen gelirle memur ve asker yetiştirilmesi (dirlik/askerî) sistemin üç temel dayanağını doğrulamaktadır.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 143 ·
Tarih Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 145 →