Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Orhan Bey Dönemi’nde düzenli bir orduya (Yaya ve Müsellem) ihtiyaç duyulmasının temel nedenleri şunlardır:
- Aşiret kuvvetlerinin disiplin, sevk ve idare açısından uzun süreli kuşatmalarda ve genişleyen fetih hareketlerinde yetersiz kalması.
- Sınırların genişlemesiyle birlikte fethedilen bölgelerde kalıcı hâkimiyet sağlama ve düzenli savunma ihtiyacının ortaya çıkması.
- Savaş zamanında hızlı toplanabilen, askerî disipline sahip ve sürekli savaşa hazır bir askerî güce gereksinim duyulması.
Çözüm ve kontrol açıklaması
Tarihî kaynak ve kanıtlardan hareketle yapılan bu analiz, ilk dönemdeki düzensiz askerî yapının beylikten devlete geçiş sürecindeki gereksinimleri karşılayamamasından kaynaklanan neden-sonuç ilişkisini ortaya koymaktadır.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Verilen metin ve Şema 2.1 incelendiğinde Osmanlı toprak sistemi ve tımar sisteminin temel özellikleri şu şekilde özetlenir:
1. Toprak Sisteminin Genel Yapısı:
- Miri Arazi: Mülkiyeti devlete, işletme hakkı şahıslara ait olan temel arazi türüdür. Mukataa, Dirlik, Paşmaklık, Yurtluk, Ocaklık ve Malikâne gibi alt başlıklara ayrılır.
- Mülk Arazi: Mülkiyeti şahıslara ait arazilerdir. Mülkiyeti Müslümanlara ait olanlar Öşri, gayrimüslimlere ait olanlar Haraci arazi olarak adlandırılır.
- Vakıf Arazisi: Geliri hayır işlerine ve kamu kurumlarına tahsis edilen arazilerdir.
2. Tımar (Dirlik) Sisteminin Özellikleri:
- Dirlik arazileri gelir büyüklüğüne göre Has, Zeamet ve Tımar olarak üçe ayrılır.
- Gelirleri devlet adamlarına ve savaşlarda başarılı olmuş askerlere hizmet bedeli olarak verilir.
- Bu sistem sayesinde devlet hazinesinden harcama yapılmadan asker beslenmiş, üretimde süreklilik ve taşrada güvenlik sağlanmıştır.
Çözüm ve kontrol açıklaması
Sayfadaki şema ve açıklamalar, Osmanlı devlet teşkilatında mülkiyet yapısı ile idari-askerî sistem arasındaki doğrudan bağlantıyı gösterir. Miri arazinin ağırlıkta olması merkezi otoritenin ve üretimdeki sürekliliğin korunduğuna kanıttır.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 142 ·
Tarih Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 144 →