Soru 1
Kısa cevap
t(h) = \sqrt{h + 1} - 1 (h \ge 0)
Çözüm yolu
- Uçurtmanın yüksekliğini veren model h = t^2 + 2t olarak veriliyor.
- Zamana (t) bağlı değişimi cebirsel olarak ifade etmek için denklemde t yalnız bırakılır:t^2 + 2t - h = 0
- Eşitliğin sol tarafı tam kareye tamamlanır:t^2 + 2t + 1 = h + 1 \implies (t + 1)^2 = h + 1
- Zaman negatif olamayacağından (t \ge 0), her iki tarafın karekökü alındığında:t + 1 = \sqrt{h + 1} \implies t(h) = \sqrt{h + 1} - 1
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Elde edilen t(h) = \sqrt{h + 1} - 1 ifadesi, h(t) = t^2 + 2t (t \ge 0) fonksiyonunun ters fonksiyonudur (h^{-1}(h)).
Açıklama / Nedenleri:
- h(t) fonksiyonu zamanı (t) girdi olarak alıp yüksekliği (h) hesaplarken; yeni cebirsel temsil yüksekliği (h) girdi alarak geçen zamanı (t) verir.
- h(t) fonksiyonu [0, \infty) tanım aralığında bire bir ve örten olduğundan, değişkenlerin yer değiştirmesiyle oluşan bu ilişki de bir fonksiyondur.
Soru 3
Örnek cevap / çözüm yolu
Uçurtmanın h = 440 metre yüksekliğe ulaşması için geçen zaman:
Grafik Çizim Özellikleri (Yükseklik-Zaman Grafiği):
- Yatay Eksen (h): Yükseklik (m) \rightarrow [0, 440]
- Düşey Eksen (t): Zaman (s) \rightarrow [0, 20]
- Grafik Üzerindeki Örnek Noktalar: (h, t) = (0, 0), (3, 1), (8, 2), (15, 3), (440, 20)
- Grafik, (0,0) orijin noktasından başlayıp (440, 20) noktasına kadar uzanan içbükey karekök eğrisidir.
Soru 4
Kısa cevap
- Tanım Kümesi: [0, 440]
- Görüntü Kümesi: [0, 20]
- Artan/Azalanlık: Daima artandır.
- Bire Bir Olma Durumu: Bire birdir.
Çözüm açıklaması
- Tanım Kümesi: Yükseklik h değişkeni 0 ile 440 metre arasında olduğu için D = [0, 440]'dır.
- Görüntü Kümesi: Bu yükseklik değerlerine karşılık gelen zaman t değerleri 0 ile 20 saniye arasında değiştiğinden K = [0, 20]'dir.
- Artanlık/Azalanlık: Yükseklik arttıkça geçen zaman da sürekli arttığı için fonksiyon tanımlı olduğu aralıkta daima artandır.
- Bire Birlik: Her yükseklik değerine yalnızca bir zaman değeri karşılık geldiği için (yatay doğru testini sağlar) fonksiyon bire birdir.
Soru 5
Kısa cevap
Tablo Tamamlama Değerleri:
- Orijinal f(x) = \sqrt{x} için:
- x = 0 \implies y = 0
- x = 1 \implies y = 1
- x = 4 \implies y = 2
- x = 9 \implies y = 3
- Değişkenler yer değiştirdiğinde (Yeni x ve Yeni y):
- Bağımsız Değişken (x): 0, 1, 2, 3
- Bağımlı Değişken (y): 0, 1, 4, 9
Oluşan Yeni Fonksiyonun Cebirsel Temsili:
g(x) = x^2 (x \ge 0) veya f^{-1}(x) = x^2
Soru 6
Örnek cevap / çözüm yolu
Bağımlı ve bağımsız değişkenler yer değiştirdiğinde elde edilen ilişki bir fonksiyondur.
Gerekçe: Karekök referans fonksiyonu f:[0,\infty) \rightarrow [0,\infty) kümesinde bire bir ve örten olduğundan, tanım ve görüntü kümelerindeki elemanların yer değiştirmesiyle oluşan ilişki tanım kümesindeki her elemanı yalnız bir elemanla eşler. Dolayısıyla bir fonksiyon belirtir.
Soru 7
Örnek cevap / çözüm yolu
Varsayım / Şart:
Bir fonksiyonun tersinin de bir fonksiyon olabilmesi için ilk fonksiyonun tanımlı olduğu kümede bire bir ve örten olması gerekir.
f(x) = \sqrt{x} fonksiyonu [0, \infty) aralığında bire bir ve örten olduğundan, değişkenlerin yer değiştirmesiyle elde edilen f^{-1}(x) = x^2 (x \ge 0) ilişkisi de bir fonksiyondur.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 277 ·
Matematik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 279 →