10. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 276 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

Kısa cevap

h^{-1}(x) = -\frac{\sqrt{x}}{3}

Çözüm yolu

  1. Adım (Ters Fonksiyonun Bulunması):
    h: (-\infty, 0] \to [0, \infty) biçiminde tanımlı y = 9x^2 fonksiyonunda tanım kümesinden dolayı x \le 0’dır.

    y = 9x^2 \implies x^2 = \frac{y}{9} \implies x = -\sqrt{\frac{y}{9}} = -\frac{\sqrt{y}}{3}

    Değişkenler yer değiştirildiğinde ters fonksiyon h^{-1}(x) = -\frac{\sqrt{x}}{3} bulunur.
    Ters fonksiyonun tanım kümesi [0, \infty), değer kümesi (-\infty, 0] olur.

  2. Adım (Grafik Temsili):

    • Matematik yazılımında f(x) = x doğrusu referans olarak çizilir.
    • h(x) = 9x^2 (x \le 0) parabol kolu (0,0) noktasından başlayıp 2. bölgede yukarı doğru yükselir.
    • h^{-1}(x) = -\frac{\sqrt{x}}{3} (x \ge 0) eğrisi (0,0) noktasından başlayıp 4. bölgede sağa doğru uzanır.
    • İki grafik y = x doğrusuna göre tam simetriktir.

Soru 2

Kısa cevap

k^{-1}(x) = 4 + \sqrt{x}

Çözüm yolu

  1. Adım (Ters Fonksiyonun Bulunması):
    k: [4, \infty) \to [0, \infty) biçiminde tanımlı y = (x - 4)^2 fonksiyonunda x \ge 4 olduğu için x - 4 \ge 0’dır.

    y = (x - 4)^2 \implies \sqrt{y} = x - 4 \implies x = 4 + \sqrt{y}

    Değişkenler yer değiştirildiğinde ters fonksiyon k^{-1}(x) = 4 + \sqrt{x} bulunur.
    Ters fonksiyonun tanım kümesi [0, \infty), değer kümesi [4, \infty) olur.

  2. Adım (Grafik Temsili):

    • f(x) = x doğrusu referans olarak çizilir.
    • k(x) = (x - 4)^2 (x \ge 4) grafiği (4,0) noktasından başlayıp sağ yukarı doğru ilerler.
    • k^{-1}(x) = 4 + \sqrt{x} (x \ge 0) grafiği (0,4) noktasından başlayıp sağ yukarı doğru ilerler.
    • Grafikler y = x doğrusuna göre simetri oluşturur.

Soru 3

Örnek cevap / çözüm yolu

Bir fonksiyonun grafiği ile ters fonksiyonunun grafiği y = x doğrusuna göre simetriktir. Karesel referans fonksiyondan türetilen bir fonksiyonun grafiği üzerindeki her bir (a, b) sıralı ikilisine karşılık, ters fonksiyonun grafiği üzerinde (b, a) noktası yer alır. Bu nedenle grafiklerin y = x doğrusuna göre katlama simetriği alındığında elde edilen eğri, fonksiyonun tersinin grafiği ile bire bir örtüşür.


Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 275 · :blue_book: Matematik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 277 →