Soru 2
Kısa cevap
Tablodaki eksik değerler ve cebirsel temsil şu şekildedir:
- Tablo Değerleri:
- x = 0 \rightarrow y = 0, yer değiştirdiğinde yeni x = 0 \rightarrow yeni y = 0
- x = 1 \rightarrow y = 1, yer değiştirdiğinde yeni x = 1 \rightarrow yeni y = 1
- x = 2 \rightarrow y = 4, yer değiştirdiğinde yeni x = 4 \rightarrow yeni y = 2
- x = 3 \rightarrow y = 9, yer değiştirdiğinde yeni x = 9 \rightarrow yeni y = 3
- Oluşan Yeni Fonksiyonun Cebirsel Temsili: f^{-1}(x) = \sqrt{x}
Örnek cevap / çözüm yolu
a) f: [0, \infty) \rightarrow [0, \infty), f(x) = x^2 fonksiyonunda tanım kümesi pozitif gerçek sayılar ve sıfır ile kısıtlandığı için fonksiyon bu aralıkta bire bir ve örtendir. Bağımlı ve bağımsız değişkenler yer değiştirdiğinde tanım kümesindeki her bir eleman yalnız bir elemanla eşleştiği için elde edilen ilişki bir fonksiyondur (f^{-1}(x) = \sqrt{x}).
b) Karesel bir fonksiyonun tersinin de bir fonksiyon belirtebilmesi için, fonksiyonun tanımlandığı aralıkta bire bir ve örten olması şarttır. Bu durum, tanım kümesinin tepe noktasının apsisinden (x = r) ikiye bölünerek [r, \infty) veya (-\infty, r] biçiminde kısıtlanmasıyla sağlanır.
Soru 3
Kısa cevap
Tablonun eksik bölümleri ve genelleme aşağıdaki gibidir:
Tablo Çözümleri:
-
g(x) = x^2 - 4 (Örnek Satır)
- g: \mathbb{R} \rightarrow \mathbb{R} \rightarrow Fonksiyon değildir.
- g: [0, \infty) \rightarrow [-4, \infty) \rightarrow g^{-1}(x) = \sqrt{x + 4}
- g: (-\infty, 0] \rightarrow [-4, \infty) \rightarrow g^{-1}(x) = -\sqrt{x + 4}
-
h(x) = (x - 3)^2
- Bağımlı Değişken (y): 16, 9, 4, 1
- Yer Değiştirince Bağımsız Değişken (x): 16, 9, 4, 1
- Yer Değiştirince Bağımlı Değişken (y): (-1, 7), (0, 6), (1, 5), (2, 4)
- h: \mathbb{R} \rightarrow \mathbb{R} \rightarrow Fonksiyon değildir.
- h: [3, \infty) \rightarrow [0, \infty) \rightarrow h^{-1}(x) = \sqrt{x} + 3
- h: (-\infty, 3] \rightarrow [0, \infty) \rightarrow h^{-1}(x) = -\sqrt{x} + 3
-
k(x) = (x + 2)^2 + 1
- Bağımlı Değişken (y): 2, 5, 10, 17
- Yer Değiştirince Bağımsız Değişken (x): 2, 5, 10, 17
- Yer Değiştirince Bağımlı Değişken (y): (-1, -3), (0, -4), (1, -5), (2, -6)
- k: \mathbb{R} \rightarrow \mathbb{R} \rightarrow Fonksiyon değildir.
- k: [-2, \infty) \rightarrow [1, \infty) \rightarrow k^{-1}(x) = \sqrt{x - 1} - 2
- k: (-\infty, -2] \rightarrow [1, \infty) \rightarrow k^{-1}(x) = -\sqrt{x - 1} - 2
-
m(x) = 4(x - 1)^2 + 2
- Bağımlı Değişken (y): 18, 6, 2, 6
- Yer Değiştirince Bağımsız Değişken (x): 18, 6, 2, 6
- Yer Değiştirince Bağımlı Değişken (y): (-1, 3), (0, 2), 1, (0, 2)
- m: \mathbb{R} \rightarrow \mathbb{R} \rightarrow Fonksiyon değildir.
- $m: [1,
\infty) \rightarrow [2, \infty) \rightarrow m^{-1}(x) = \frac{\sqrt{x - 2}}{2} + 1$ - m: (-\infty, 1] \rightarrow [2, \infty) \rightarrow m^{-1}(x) = -\frac{\sqrt{x - 2}}{2} + 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Tablo Altındaki Genelleme:
Karesel fonksiyonların tüm gerçek sayılar kümesinde (\mathbb{R}) ters bağıntıları bire birlik şartı sağlanmadığı için fonksiyon belirtmez. Karesel fonksiyonların tersinin de bir fonksiyon olabilmesi için tanım kümelerinin tepe noktasının apsis değeri olan r noktasına göre kısıtlanması gerekir. Tanım kümesi [r, \infty) veya (-\infty, r] şeklinde sınırlandırıldığında fonksiyon bire bir ve örten hale gelir ve tersi bir fonksiyon oluşturur.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 273 ·
Matematik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 275 →