10. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 272 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 6

Örnek cevap / çözüm yolu

Tabloda Boş Bırakılan Alanların Çözümleri:

1. h(x) = \frac{2}{x} - 4 Fonksiyonu İçin:

  • Fonksiyonun Tanım ve Değer Kümesi: h: \mathbb{R} - \{0\} \rightarrow \mathbb{R} - \{-4\}
  • Fonksiyonun Tersinin Cebirsel Temsili:
    y = \frac{2}{x} - 4 \implies y + 4 = \frac{2}{x} \implies x = \frac{2}{y + 4} \implies h^{-1}(x) = \frac{2}{x + 4}
  • Fonksiyonun Tersinin Tanım ve Değer Kümesi: h^{-1}: \mathbb{R} - \{-4\} \rightarrow \mathbb{R} - \{0\}
  • Grafik Özellikleri: h(x) fonksiyonunun düşey asemptotu x = 0, yatay asemptotu y = -4’tür. Ters fonksiyon olan h^{-1}(x) grafiğinin düşey asemptotu x = -4, yatay asemptotu y = 0’dır.

2. k(x) = \frac{1}{x - 4} Fonksiyonu İçin:

  • Fonksiyonun Tanım ve Değer Kümesi: k: \mathbb{R} - \{4\} \rightarrow \mathbb{R} - \{0\}
  • Fonksiyonun Tersinin Cebirsel Temsili:
    y = \frac{1}{x - 4} \implies x - 4 = \frac{1}{y} \implies x = \frac{1}{y} + 4 \implies k^{-1}(x) = \frac{1}{x} + 4
  • Fonksiyonun Tersinin Tanım ve Değer Kümesi: k^{-1}: \mathbb{R} - \{0\} \rightarrow \mathbb{R} - \{4\}
  • Grafik Özellikleri: k(x) fonksiyonunun düşey asemptotu x = 4, yatay asemptotu y = 0’dır. Ters fonksiyon olan k^{-1}(x) grafiğinin düşey asemptotu x = 0, yatay asemptotu y = 4’tür.

Grafiklerin y = x Doğrusuna Göre İlişkisi:
Bir fonksiyonun grafiği ile bu fonksiyonun tersinin grafiği her zaman y = x doğrusuna göre simetriktir. Fonksiyonun düşey ve yatay asemptotları, ters fonksiyon grafiğinde yer değiştirerek sırasıyla yatay ve düşey asemptot haline gelir.


Soru 7

Örnek cevap / çözüm yolu

Rasyonel Referans Fonksiyon ve Ters Fonksiyon Özelliklerinin Değerlendirilmesi:

  1. Tanım ve Değer Kümesi: Bir f rasyonel fonksiyonunun tanım kümesinde çıkarılan değer (düşey asemptot), f^{-1} ters fonksiyonunun değer kümesinden çıkarılan değer (yatay asemptot) olur. Benzer şekilde f’nin değer kümesinde alınamayan değer, f^{-1}'in tanım kümesinden çıkarılır.
  2. Artanlık ve Azalanlık: f(x) = \frac{1}{x} biçimindeki rasyonel fonksiyonlar kendi tanım aralıklarında azalan ise, bu fonksiyonların y = x doğrusuna göre simetriği olan ters fonksiyonları da tanımlı oldukları aralıklarda aynı azalanlık karakterini korur.
  3. Maksimum ve Minimum Noktaları: f(x) = \frac{1}{x} referans fonksiyonu ve yatay/düşey ötelemeleri tanım kümelerinde sürekli olarak eksonsuz ve artı sonsuza yaklaştıklarından (asemptotik davranış) yerel maksimum veya yerel minimum noktasına sahip değillerdir.
  4. Simetri Özellikleri: Fonksiyonun grafiği ile tersinin grafiği her zaman y = x (birinci açıortay) doğrusuna göre simetriktir.

Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 271 · :blue_book: Matematik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 273 →