10. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 270 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

Örnek cevap / çözüm yolu

a) f(x) = \frac{1}{x} rasyonel referans fonksiyonunda y = \frac{1}{x} eşitliğinde x ile y değişkenlerinin yerleri değiştirildiğinde x = \frac{1}{y} \implies y = \frac{1}{x} elde edilir. Tanım ve değer kümesi \mathbb{R} \setminus \{0\} olarak alındığında elde edilen yeni bağıntı da bir fonksiyondur.

b) Rasyonel referans fonksiyonda değişkenlerin yer değiştirmesiyle oluşan ilişkinin fonksiyon olma sebebi, fonksiyonun tanımlı olduğu kümede bire bir ve örten olmasıdır. Bire bir ve örten fonksiyonların ters bağıntıları da birer fonksiyondur.


Soru 2

Kısa cevap

Tablo Doldurma:

f(x) = \frac{1}{x} fonksiyonu için (f: \mathbb{R} \setminus \{0\} \to \mathbb{R} \setminus \{0\}):

  • x = -2 \implies y = -\frac{1}{2} \quad | \quad x = -\frac{1}{2} \implies y = -2
  • x = -1 \implies y = -1 \quad | \quad x = -1 \implies y = -1
  • x = 1 \implies y = 1 \quad | \quad x = 1 \implies y = 1
  • x = 2 \implies y = \frac{1}{2} \quad | \quad x = \frac{1}{2} \implies y = 2

Oluşan Yeni Fonksiyonun Cebirsel Temsili: f^{-1}(x) = \frac{1}{x}

Örnek cevap / çözüm yolu

a) Değişkenlerin yerleri değiştirildiğinde elde edilen y = \frac{1}{x} bağıntısı, tanım ve değer kümesi \mathbb{R} \setminus \{0\} olduğundan her elemanı tek bir elemanla eşler ve fonksiyon şartını sağlar.

b) Rasyonel referans fonksiyonun tersinin de bir fonksiyon belirtebilmesi için orijinal fonksiyonun bire bir ve örten olması, ayrıca tanımsızlık oluşturan (paydayı sıfır yapan) noktaların tanım kümesinden çıkarılması gerekir.


Soru 3

Kısa cevap

Tablo Sonuçları ve Çözümler:

  1. g(x) = \frac{1}{x} + 2 Fonksiyonu:

    • x = -1 \implies y = 1 \quad | \quad x = 1 \implies y = -1
    • x = 0 \implies y = \text{Tanımsız} \quad | \quad x = \text{Tanımsız} \implies y = 2
    • x = 1 \implies y = 3 \quad | \quad x = 3 \implies y = 1
    • x = 2 \implies y = \frac{5}{2} \quad | \quad x = \frac{5}{2} \implies y = 2
    • Ters Fonksiyon: g^{-1}: \mathbb{R} \setminus \{2\} \to \mathbb{R} \setminus \{0\}, \quad g^{-1}(x) = \frac{1}{x-2}
  2. h(x) = \frac{2}{x} - 4 Fonksiyonu:

    • x = -1 \implies y = -6 \quad | \quad x = -6 \implies y = -1
    • x = 0 \implies y = \text{Tanımsız} \quad | \quad x = \text{Tanımsız} \implies y = -4
    • x = 1 \implies y = -2 \quad | \quad x = -2 \implies y = 1
    • x = 2 \implies y = -3 \quad | \quad x = -3 \implies y = 2
    • Ters Fonksiyon: h^{-1}: \mathbb{R} \setminus \{-4\} \to \mathbb{R} \setminus \{0\}, \quad h^{-1}(x) = \frac{2}{x+4}
  3. k(x) = \frac{1}{x-4} Fonksiyonu:

    • x = -1 \implies y = -\frac{1}{5} \quad | \quad x = -\frac{1}{5} \implies y = -1
    • x = 0 \implies y = -\frac{1}{4} \quad | \quad x = -\frac{1}{4} \implies y = 0
    • x = 2 \implies y = -\frac{1}{2} \quad | \quad x = -\frac{1}{2} \implies y = 2
    • x = 4 \implies y = \text{Tanımsız} \quad | \quad x = \text{Tanımsız} \implies y = 4
    • Ters Fonksiyon: k^{-1}: \mathbb{R} \setminus \{0\} \to \mathbb{R} \setminus \{4\}, \quad k^{-1}(x) = \frac{1}{x} + 4
  4. m(x) = \frac{1}{x+2} - 1 Fonksiyonu:

    • x = -4 \implies y = -\frac{3}{2} \quad | \quad x = -\frac{3}{2} \implies y = -4
    • x = -2 \implies y = \text{Tanımsız} \quad | \quad x = \text{Tanımsız} \implies y = -2
    • x = -1 \implies y = 0 \quad | \quad x = 0 \implies y = -1
    • x = 2 \implies y = -\frac{3}{4} \quad | \quad x = -\frac{3}{4} \implies y = 2
    • Ters Fonksiyon: m^{-1}: \mathbb{R} \setminus \{-1\} \to \mathbb{R} \setminus \{-2\}, \quad m^{-1}(x) = \frac{1}{x+1} - 2

Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 269 · :blue_book: Matematik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 271 →