Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Taksimetrenin açılış ücreti 80 TL ve kilometre başına ücreti 25 TL’dir. Alınan mesafe x (km) ile gösterilirse, yolcunun ödeyeceği ücret f(x) (TL) aşağıdaki doğrusal fonksiyon ile ifade edilir:
Çözümün kontrolü: 0 km için f(0) = 80 TL (açılış ücreti), 1 km için f(1) = 105 TL olup verilen koşullarla tam uyumludur.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Ödeneceği bilinen x (TL) ücrete karşılık gelen mesafeyi g(x) (km) cinsinden bulmak için y = 25x + 80 denkleminde x yalnız bırakılır:
Değişken ismi x olarak düzenlendiğinde elde edilen ters fonksiyon:
Çözümün kontrolü: Ödenen ücret 105 TL olduğunda g(105) = \frac{105 - 80}{25} = 1 km elde edilir.
Soru 3
Örnek cevap / çözüm yolu
Elde edilen f(x) = 25x + 80 ve g(x) = \frac{x - 80}{25} cebirsel ifadeleri birbirinin ters fonksiyonudur (g(x) = f^{-1}(x)).
Grafik temsilleri incelendiğinde:
- f(x) fonksiyonunun grafiği (0, 80) ve (1, 105) noktalarından geçer.
- g(x) fonksiyonunun grafiği (80, 0) ve (105, 1) noktalarından geçer.
- Her iki fonksiyonun grafiği y = x birinci açıortay doğrusuna göre birbirinin simetriğidir.
Soru 4
Örnek cevap / çözüm yolu
Hesaplanan ücret 680 TL ile 1080 TL arasında olduğunda mesafe aralığı eşitsizlik çözümüyle bulunur:
Taksinin aldığı mesafe 24 km ile 40 km arasındadır ([24, 40] km).
Tanım ve görüntü kümesi bağlamında değerlendirme:
- f(x) fonksiyonu için tanım kümesi [24, 40] km olduğunda görüntü kümesi [680, 1080] TL olur.
- Ters fonksiyon f^{-1}(x) için tanım kümesi [680, 1080] TL iken görüntü kümesi [24, 40] km olur.
- Bir fonksiyonun tanım kümesi, ters fonksiyonunun görüntü kümesine; görüntü kümesi ise ters fonksiyonunun tanım kümesine eşittir.
Soru 5
Örnek cevap / çözüm yolu
f(x) = \frac{1}{x} rasyonel referans fonksiyonu için verilen değerler ve yer değiştiren bağımsız-bağımlı değişken ilişkisiyle oluşturulan tablo şu şekildedir:
-
1. Satır (x = -2):
- Bağımsız Değişken (x): -2
- Bağımlı Değişken (y): f(-2) = -\frac{1}{2}
- Tersinde Bağımsız Değişken (x): -\frac{1}{2}
- Tersinde Bağımlı Değişken (y): -2
- Oluşan Yeni Fonksiyon: f^{-1}(x) = \frac{1}{x}
-
2. Satır (x = -1):
- Bağımsız Değişken (x): -1
- Bağımlı Değişken (y): f(-1) = -1
- Tersinde Bağımsız Değişken (x): -1
- Tersinde Bağımlı Değişken (y): -1
- Oluşan Yeni Fonksiyon: f^{-1}(x) = \frac{1}{x}
-
3. Satır (x = 1):
- Bağımsız Değişken (x): 1
- Bağımlı Değişken (y): f(1) = 1
- Tersinde Bağımsız Değişken (x): 1
- Tersinde Bağımlı Değişken (y): 1
- Oluşan Yeni Fonksiyon: f^{-1}(x) = \frac{1}{x}
-
4. Satır (x = 2):
- Bağımsız Değişken (x): 2
- Bağımlı Değişken (y): f(2) = \frac{1}{2}
- Tersinde Bağımsız Değişken (x): \frac{1}{2}
- Tersinde Bağımlı Değişken (y): 2
- Oluşan Yeni Fonksiyon: f^{-1}(x) = \frac{1}{x}
Sonuç olarak f(x) = \frac{1}{x} fonksiyonunun tersi yine kendisidir (f^{-1}(x) = \frac{1}{x}).
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 268 ·
Matematik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 270 →