10. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 269 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

Örnek cevap / çözüm yolu

Taksimetrenin açılış ücreti 80 TL ve kilometre başına ücreti 25 TL’dir. Alınan mesafe x (km) ile gösterilirse, yolcunun ödeyeceği ücret f(x) (TL) aşağıdaki doğrusal fonksiyon ile ifade edilir:

f(x) = 25x + 80 \quad (x \geq 0)

Çözümün kontrolü: 0 km için f(0) = 80 TL (açılış ücreti), 1 km için f(1) = 105 TL olup verilen koşullarla tam uyumludur.

Soru 2

Örnek cevap / çözüm yolu

Ödeneceği bilinen x (TL) ücrete karşılık gelen mesafeyi g(x) (km) cinsinden bulmak için y = 25x + 80 denkleminde x yalnız bırakılır:

y = 25x + 80 \implies 25x = y - 80 \implies x = \frac{y - 80}{25}

Değişken ismi x olarak düzenlendiğinde elde edilen ters fonksiyon:

g(x) = f^{-1}(x) = \frac{x - 80}{25} \quad (x \geq 80)

Çözümün kontrolü: Ödenen ücret 105 TL olduğunda g(105) = \frac{105 - 80}{25} = 1 km elde edilir.

Soru 3

Örnek cevap / çözüm yolu

Elde edilen f(x) = 25x + 80 ve g(x) = \frac{x - 80}{25} cebirsel ifadeleri birbirinin ters fonksiyonudur (g(x) = f^{-1}(x)).

Grafik temsilleri incelendiğinde:

  • f(x) fonksiyonunun grafiği (0, 80) ve (1, 105) noktalarından geçer.
  • g(x) fonksiyonunun grafiği (80, 0) ve (105, 1) noktalarından geçer.
  • Her iki fonksiyonun grafiği y = x birinci açıortay doğrusuna göre birbirinin simetriğidir.

Soru 4

Örnek cevap / çözüm yolu

Hesaplanan ücret 680 TL ile 1080 TL arasında olduğunda mesafe aralığı eşitsizlik çözümüyle bulunur:

680 \le 25x + 80 \le 1080
600 \le 25x \le 1000
24 \le x \le 40

Taksinin aldığı mesafe 24 km ile 40 km arasındadır ([24, 40] km).

Tanım ve görüntü kümesi bağlamında değerlendirme:

  • f(x) fonksiyonu için tanım kümesi [24, 40] km olduğunda görüntü kümesi [680, 1080] TL olur.
  • Ters fonksiyon f^{-1}(x) için tanım kümesi [680, 1080] TL iken görüntü kümesi [24, 40] km olur.
  • Bir fonksiyonun tanım kümesi, ters fonksiyonunun görüntü kümesine; görüntü kümesi ise ters fonksiyonunun tanım kümesine eşittir.

Soru 5

Örnek cevap / çözüm yolu

f(x) = \frac{1}{x} rasyonel referans fonksiyonu için verilen değerler ve yer değiştiren bağımsız-bağımlı değişken ilişkisiyle oluşturulan tablo şu şekildedir:

  1. 1. Satır (x = -2):

    • Bağımsız Değişken (x): -2
    • Bağımlı Değişken (y): f(-2) = -\frac{1}{2}
    • Tersinde Bağımsız Değişken (x): -\frac{1}{2}
    • Tersinde Bağımlı Değişken (y): -2
    • Oluşan Yeni Fonksiyon: f^{-1}(x) = \frac{1}{x}
  2. 2. Satır (x = -1):

    • Bağımsız Değişken (x): -1
    • Bağımlı Değişken (y): f(-1) = -1
    • Tersinde Bağımsız Değişken (x): -1
    • Tersinde Bağımlı Değişken (y): -1
    • Oluşan Yeni Fonksiyon: f^{-1}(x) = \frac{1}{x}
  3. 3. Satır (x = 1):

    • Bağımsız Değişken (x): 1
    • Bağımlı Değişken (y): f(1) = 1
    • Tersinde Bağımsız Değişken (x): 1
    • Tersinde Bağımlı Değişken (y): 1
    • Oluşan Yeni Fonksiyon: f^{-1}(x) = \frac{1}{x}
  4. 4. Satır (x = 2):

    • Bağımsız Değişken (x): 2
    • Bağımlı Değişken (y): f(2) = \frac{1}{2}
    • Tersinde Bağımsız Değişken (x): \frac{1}{2}
    • Tersinde Bağımlı Değişken (y): 2
    • Oluşan Yeni Fonksiyon: f^{-1}(x) = \frac{1}{x}

Sonuç olarak f(x) = \frac{1}{x} fonksiyonunun tersi yine kendisidir (f^{-1}(x) = \frac{1}{x}).


Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 268 · :blue_book: Matematik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 270 →