10. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 222 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

k \ge 0 olmak üzere g(x) = x^2 + k şeklinde tanımlı g fonksiyonunun maksimum değeri yoktur ifadesini grafiksel ve cebirsel olarak doğrulayınız.

Örnek cevap / çözüm yolu

Grafiksel Doğrulama:
g(x) = x^2 + k fonksiyonunun grafiği, y = x^2 temel parabolünün y ekseni boyunca k birim yukarı ötelenmiş halidir. Kolları yukarı doğru açılan bu parabolün tepe noktası T(0, k) olup fonksiyonun alabileceği en küçük değer k’dir. Grafikte x değerleri mutlak değerce büyüdükçe y değerleri sınırsız şekilde artmaya (g(x) \to \infty) devam eder. Grafiğin üstten bir tepe sınırlaması bulunmadığı için fonksiyonun maksimum değeri yoktur.

Cebirsel İspat:
Her x \in \mathbb{R} için x^2 \ge 0 olduğundan g(x) = x^2 + k \ge k eşitsizliği sağlanır. Yani fonksiyonun minimum değeri g(0) = k’dir.
Fonksiyonun bir M maksimum değerine sahip olduğu varsayılsın (g(x) \le M).
Ancak x = \sqrt{|M| + 1} değeri seçildiğinde:
g(\sqrt{|M| + 1}) = (\sqrt{|M| + 1})^2 + k = |M| + 1 + k > M elde edilir.
Her gerçek M sayısı için g(x) > M olacak şekilde bir x gerçek sayısı bulunabildiğinden g fonksiyonu üstten sınırsızdır. Dolayısıyla maksimum değeri yoktur.

Soru 2

Fonksiyonların artan-azalan olduğu aralıkları ve maksimum-minimum değerlerini belirlerken kullandığınız grafiksel doğrulama ve cebirsel ispat yöntemlerinin kullanışlılığını karşılaştırarak tartışınız.

Örnek cevap / çözüm yolu

  • Grafiksel Doğrulama: Fonksiyonun genel eğilimini, artan ve azalan olduğu aralıkları ile tepe noktasını görsel olarak hızlıca görmeyi sağlar. Sezgisel anlamayı kolaylaştırır; ancak grafiğin hassas noktalarını okumak zor olabilir ve tek başına genel geçer bir kanıt oluşturmaz.
  • Cebirsel İspat: Tanım kümesindeki tüm elemanlar için geçerli olan kesin ve eksiksiz matematiksel sonuçlar sunar. Değerlerin sınırlarını kesin eşitsizliklerle açıklar; ancak grafik kadar hızlı bir görsel fikir vermeyebilir.
  • Sonuç: Grafiksel doğrulama problemin yapısını kavramada ve tahmin yürütmede son derece pratik iken, cebirsel ispat elde edilen sonuçların doğruluğunu tüm durumlar için garanti altına alır.

Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 221 · :blue_book: Matematik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 223 →