10. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 221 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

k \ge 0 olmak üzere g(x) = x^2 + k şeklinde tanımlı g fonksiyonunun azalan olduğu aralığın (-\infty, 0] olduğunu grafiksel olarak doğrulayınız ve cebirsel olarak ispatlayınız.

Örnek cevap / çözüm yolu

Grafiksel Doğrulama:
g(x) = x^2 + k fonksiyonunun grafiği, f(x) = x^2 referans ana fonksiyonunun grafiğinin y ekseni boyunca pozitif yönde k birim yukarı ötelenmiş halidir. Öteleme işlemi grafiğin azalanlık ve artanlık davranışını bozmaz. Referans fonksiyon f(x) = x^2, x \le 0 için soldan sağa doğru azalan bir eğriye sahiptir. Bu nedenle g(x) fonksiyonunun grafiği de (-\infty, 0] aralığında azalandır.

Cebirsel İspat:
Azalan fonksiyon tanımı gereği, (-\infty, 0] aralığında seçilen keyfi x_1 ve x_2 elemanları için x_1 < x_2 \le 0 olsun.

  1. Negatif iki gerçel sayıda x_1 < x_2 \le 0 ise kareleri alındığında eşitsizlik yön değiştirir:
    x_1^2 > x_2^2
  2. Eşitsizliğin her iki tarafına sabit k sayısı eklendiğinde eşitsizliğin yönü değişmez:
    x_1^2 + k > x_2^2 + k
  3. Buradan g(x_1) > g(x_2) elde edilir.

x_1 < x_2 \implies g(x_1) > g(x_2) koşulu sağlandığı için g(x) = x^2 + k fonksiyonu (-\infty, 0] aralığında azalandır.

Soru 2

k \ge 0 olmak üzere g(x) = x^2 + k şeklinde tanımlı g fonksiyonunun artan olduğu aralığın [0, \infty) olduğunu grafiksel olarak doğrulayınız ve cebirsel olarak ispatlayınız.

Örnek cevap / çözüm yolu

Grafiksel Doğrulama:
g(x) = x^2 + k fonksiyonunun grafiği, f(x) = x^2 fonksiyonunun grafiğinin y ekseni boyunca k birim yukarı ötelenmesiyle elde edilir. f(x) = x^2 fonksiyonu x \ge 0 değerleri için soldan sağa yükselen (artan) bir eğridir. Düşey öteleme biçimsel değişimi etkilemediğinden g(x) fonksiyonunun grafiği de [0, \infty) aralığında artandır.

Cebirsel İspat:
Artan fonksiyon tanımı gereği, [0, \infty) aralığında seçilen keyfi x_1 ve x_2 elemanları için 0 \le x_1 < x_2 olsun.

  1. Pozitif gerçel sayılarda 0 \le x_1 < x_2 ise kareleri alındığında eşitsizlik yön korur:
    x_1^2 < x_2^2
  2. Eşitsizliğin her iki tarafına sabit k sayısı eklendiğinde eşitsizlik yön değiştirmez:
    x_1^2 + k < x_2^2 + k
  3. Buradan g(x_1) < g(x_2) elde edilir.

x_1 < x_2 \implies g(x_1) < g(x_2) koşulu sağlandığı için g(x) = x^2 + k fonksiyonu [0, \infty) aralığında artandır.


Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 220 · :blue_book: Matematik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 222 →