10. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 220 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

8. Sıra Sizde - a Şıkkı: g: \mathbb{R} \to \mathbb{R}, g(x) = x^2 - 2x + 2 fonksiyonunun bire birliğini inceleyiniz.

Kısa cevap

g fonksiyonu bire bir değildir.

Çözüm ve doğrulama

Bir fonksiyonun bire bir olması için tanım kümesindeki farklı elemanların görüntülerinin de farklı olması gerekir (x_1 \neq x_2 \implies g(x_1) \neq g(x_2)).

x_1 = 0 ve x_2 = 2 elemanlarını inceleyelim:

  • g(0) = 0^2 - 2(0) + 2 = 2
  • g(2) = 2^2 - 2(2) + 2 = 2

0 \neq 2 olmasına rağmen g(0) = g(2) = 2 elde edilir. Tanım kümesinden iki farklı eleman aynı görüntüye gittiği için g fonksiyonu bire bir değildir.


Soru 2

8. Sıra Sizde - b Şıkkı: g: \mathbb{R} \to \mathbb{R}, g(x) = x^2 - 2x + 2 fonksiyonunun örtenliğini inceleyiniz.

Kısa cevap

g fonksiyonu örten değildir (içine fonksiyondur).

Çözüm ve doğrulama

Bir fonksiyonun örten olması için değer kümesindeki her elemanın en az bir karşılığı olmalı, yani görüntü kümesi değer kümesine eşit olmalıdır (g(\mathbb{R}) = \mathbb{R}).

g(x) ifadesini tam kareye tamamlayalım:

g(x) = x^2 - 2x + 1 + 1 = (x - 1)^2 + 1

Her x \in \mathbb{R} için (x - 1)^2 \ge 0 olduğundan, g(x) = (x - 1)^2 + 1 \ge 1 olur.

Fonksiyonun görüntü kümesi [1, \infty) aralığıdır. Değer kümesi ise \mathbb{R} olarak verilmiştir. Görüntü kümesinde 1’den küçük reel sayılar (örneğin 0) bulunmadığından değer kümesinde açıkta eleman kalır. Bu nedenle g fonksiyonu örten değildir.


Soru 3

8. Sıra Sizde - c Şıkkı: g: \mathbb{R} \to \mathbb{R}, g(x) = x^2 - 2x + 2 fonksiyonunun tek ya da çift fonksiyon olup olmadığını belirleyiniz.

Kısa cevap

g fonksiyonu ne tek ne de çift fonksiyondur.

Çözüm ve doğrulama

  • Çift Fonksiyon Kontrolü: Her x \in \mathbb{R} için g(-x) = g(x) olmalıdır.

    g(-x) = (-x)^2 - 2(-x) + 2 = x^2 + 2x + 2

    g(-x) \neq g(x) olduğundan g fonksiyonu çift değildir.

  • Tek Fonksiyon Kontrolü: Her x \in \mathbb{R} için g(-x) = -g(x) olmalıdır.

    -g(x) = -(x^2 - 2x + 2) = -x^2 + 2x - 2

    g(-x) \neq -g(x) olduğundan g fonksiyonu tek değildir.

Sonuç olarak g(x) = x^2 - 2x + 2 fonksiyonu ne tek ne de çift fonksiyondur.


Soru 4

Proje Ödevi: Karesel Fonksiyonların Nitel Özelliklerinin Gerçek Yaşam Durumlarına Uygulanması konusundaki projenin yürütülmesi.

Örnek cevap / çözüm yolu

Proje Adımları ve Örnek Çalışma Planı:

  1. Konu Seçimi (Fizik Alanı Örneği): Bir nesnenin yukarı doğru fırlatılmasıyla oluşan eğik atış hareketinde zamana (t) bağlı yükseklik (h) denklemi h(t) = -5t^2 + 20t karesel fonksiyonu ile modellenir.
  2. Karesel Fonksiyonun Nitel Özelliklerinin Analizi:
    • Tepe Noktası (Maksimum Yükseklik): r = -\frac{b}{2a} = -\frac{20}{2(-5)} = 2 saniye. Nesne 2. saniyede maksimum yüksekliğe ulaşır: k = h(2) = -5(2)^2 + 20(2) = 20 metre.
    • Eksenleri Kestiği Noktalar (Uçuş Süresi): h(t) = 0 \implies -5t(t - 4) = 0 \implies t = 0 ve t = 4. Nesne 4. saniyede yere düşer.
    • Artanlık ve Azalanlık: (0, 2) zaman aralığında fonksiyon artan (yükselme), (2, 4) aralığında azalandır (düşme).
  3. Raporlama ve Sunum: Analiz edilen durum grafiklerle desteklenerek grup üyeleri arasında dağıtılan görevlere uygun biçimde sunuma dönüştürülür.

Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 219 · :blue_book: Matematik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 221 →