Soru 1
8. Sıra Sizde - a Şıkkı: g: \mathbb{R} \to \mathbb{R}, g(x) = x^2 - 2x + 2 fonksiyonunun bire birliğini inceleyiniz.
Kısa cevap
g fonksiyonu bire bir değildir.
Çözüm ve doğrulama
Bir fonksiyonun bire bir olması için tanım kümesindeki farklı elemanların görüntülerinin de farklı olması gerekir (x_1 \neq x_2 \implies g(x_1) \neq g(x_2)).
x_1 = 0 ve x_2 = 2 elemanlarını inceleyelim:
- g(0) = 0^2 - 2(0) + 2 = 2
- g(2) = 2^2 - 2(2) + 2 = 2
0 \neq 2 olmasına rağmen g(0) = g(2) = 2 elde edilir. Tanım kümesinden iki farklı eleman aynı görüntüye gittiği için g fonksiyonu bire bir değildir.
Soru 2
8. Sıra Sizde - b Şıkkı: g: \mathbb{R} \to \mathbb{R}, g(x) = x^2 - 2x + 2 fonksiyonunun örtenliğini inceleyiniz.
Kısa cevap
g fonksiyonu örten değildir (içine fonksiyondur).
Çözüm ve doğrulama
Bir fonksiyonun örten olması için değer kümesindeki her elemanın en az bir karşılığı olmalı, yani görüntü kümesi değer kümesine eşit olmalıdır (g(\mathbb{R}) = \mathbb{R}).
g(x) ifadesini tam kareye tamamlayalım:
Her x \in \mathbb{R} için (x - 1)^2 \ge 0 olduğundan, g(x) = (x - 1)^2 + 1 \ge 1 olur.
Fonksiyonun görüntü kümesi [1, \infty) aralığıdır. Değer kümesi ise \mathbb{R} olarak verilmiştir. Görüntü kümesinde 1’den küçük reel sayılar (örneğin 0) bulunmadığından değer kümesinde açıkta eleman kalır. Bu nedenle g fonksiyonu örten değildir.
Soru 3
8. Sıra Sizde - c Şıkkı: g: \mathbb{R} \to \mathbb{R}, g(x) = x^2 - 2x + 2 fonksiyonunun tek ya da çift fonksiyon olup olmadığını belirleyiniz.
Kısa cevap
g fonksiyonu ne tek ne de çift fonksiyondur.
Çözüm ve doğrulama
-
Çift Fonksiyon Kontrolü: Her x \in \mathbb{R} için g(-x) = g(x) olmalıdır.
g(-x) = (-x)^2 - 2(-x) + 2 = x^2 + 2x + 2g(-x) \neq g(x) olduğundan g fonksiyonu çift değildir.
-
Tek Fonksiyon Kontrolü: Her x \in \mathbb{R} için g(-x) = -g(x) olmalıdır.
-g(x) = -(x^2 - 2x + 2) = -x^2 + 2x - 2g(-x) \neq -g(x) olduğundan g fonksiyonu tek değildir.
Sonuç olarak g(x) = x^2 - 2x + 2 fonksiyonu ne tek ne de çift fonksiyondur.
Soru 4
Proje Ödevi: Karesel Fonksiyonların Nitel Özelliklerinin Gerçek Yaşam Durumlarına Uygulanması konusundaki projenin yürütülmesi.
Örnek cevap / çözüm yolu
Proje Adımları ve Örnek Çalışma Planı:
- Konu Seçimi (Fizik Alanı Örneği): Bir nesnenin yukarı doğru fırlatılmasıyla oluşan eğik atış hareketinde zamana (t) bağlı yükseklik (h) denklemi h(t) = -5t^2 + 20t karesel fonksiyonu ile modellenir.
- Karesel Fonksiyonun Nitel Özelliklerinin Analizi:
- Tepe Noktası (Maksimum Yükseklik): r = -\frac{b}{2a} = -\frac{20}{2(-5)} = 2 saniye. Nesne 2. saniyede maksimum yüksekliğe ulaşır: k = h(2) = -5(2)^2 + 20(2) = 20 metre.
- Eksenleri Kestiği Noktalar (Uçuş Süresi): h(t) = 0 \implies -5t(t - 4) = 0 \implies t = 0 ve t = 4. Nesne 4. saniyede yere düşer.
- Artanlık ve Azalanlık: (0, 2) zaman aralığında fonksiyon artan (yükselme), (2, 4) aralığında azalandır (düşme).
- Raporlama ve Sunum: Analiz edilen durum grafiklerle desteklenerek grup üyeleri arasında dağıtılan görevlere uygun biçimde sunuma dönüştürülür.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 219 ·
Matematik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 221 →