10. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 223 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

Kısa cevap

a) d < c < a < b
b) d \in (-\infty, -1), c \in (-1, 0), a \in (0, 1), b \in (1, \infty)

Çözüm yolu

Parabol denkleminde y = A x^2 biçimindeki ifadeler için:

  • Kolları yukarı olan parabollerde katsayı pozitiftir. y-eksenine yaklaştıkça (daraldıkça) katsayının mutlak değeri büyür. Grafik incelediğinde f(x) = x^2 referans alındığında, y-eksenine daha yakın olan k(x) = bx^2 için b > 1, daha geniş açılan h(x) = ax^2 için 0 < a < 1 olur.
  • Kolları aşağı olan parabollerde katsayı negatiftir. g(x) = -x^2 referans alındığında, daha geniş açılan m(x) = cx^2 için -1 < c < 0, y-eksenine daha yakın olan t(x) = dx^2 için d < -1 olur.

Bu durumda katsayıların sıralaması:

d < c < a < b

Değer aralıkları:

  • a \in (0, 1)
  • b \in (1, \infty)
  • c \in (-1, 0)
  • d \in (-\infty, -1)

Soru 2

Kısa cevap

a) Tepe noktası (5; 2,5), eksenleri (0,0) ve (10,0) noktalarında kesen kolları aşağı doğru parabol çizilir.
b) 2,5 km
c) 10 saniye

Çözüm yolu

f(t) = -0,1(t - 5)^2 + 2,5 fonksiyonu y = a(x-r)^2 + k tepe noktası formundadır.

a) Grafik Özellikleri ve Çizimi:

  • Tepe noktası T(r, k) = T(5; 2,5)'tir.
  • t = 0 için f(0) = -0,1(0-5)^2 + 2,5 = 0 olup grafik orijinden (0,0) başlar.
  • f(t) = 0 eşitlendiğinde -0,1(t-5)^2 + 2,5 = 0 \implies (t-5)^2 = 25 \implies t = 10 bulunur.
  • Fonksiyon t \in [0, 10] aralığında kolları aşağı bakan bir paraboldür.

b) Maksimum Yükseklik:

  • Tepe noktasının ordinat değeri maksimum yüksekliği verir.
  • En fazla yükseklik k = 2,5 km’dir.

c) Yere Düşme Süresi:

  • Füze yere düştüğünde yüksekliği f(t) = 0 olur.
  • t = 10 saniye sonra yere düşer.

Soru 3

Kısa cevap

a) 10 adet
b) 100 TL

Çözüm yolu

Kâr fonksiyonu k(x) = g(x) - m(x) olarak tanımlanır.

k(x) = (-2x^2 + 50x) - (10x + 100) = -2x^2 + 40x - 100

a) Maksimum Kâr İçin Üretim Miktarı:

  • İkinci dereceden fonksiyonun tepe noktasının apsisi r = -\frac{b}{2a} formülü ile bulunur.
  • a = -2, b = 40 olduğuna göre:
r = -\frac{40}{2(-2)} = \frac{40}{4} = 10\text{ adet}

b) Maksimum Kâr Değeri:

  • x = 10 değeri kâr fonksiyonunda yerine yazılır:
k(10) = -2(10)^2 + 40(10) - 100 = -200 + 400 - 100 = 100\text{ TL}

Soru 4

Kısa cevap

a) a(x) = -x^2 + 200x
b) Kenar uzunlukları 100 m ve 100 m olmalıdır.
c) 10.000\text{ m}^2
ç) Tepe noktası (100, 10000) olan ve (0,0) ile (200,0) noktalarından geçen parabol grafiği.

Çözüm yolu

Dikdörtgenin bir kenarı x ise ve çevre 2(x + y) = 400 metre ise diğer kenar y = 200 - x metre olur.

a) Cebirsel Temsil:

a(x) = x \cdot (200 - x) = -x^2 + 200x

b) Kenar Uzunlukları:

  • Alan fonksiyonunun tepe noktasının apsisi r = -\frac{b}{2a} = -\frac{200}{2(-1)} = 100 m.
  • Diğer kenar da 200 - 100 = 100 m olur.

c) Maksimum Alan:

a(100) = 100 \cdot 100 = 10.000\text{ m}^2

ç) Grafik Temsili:

  • Yatay eksen x (kenar uzunluğu), düşey eksen a(x) (alan) olarak alınır.
  • Kökler x = 0 ve x = 200’dür.
  • Tepe noktası T(100, 10000) olan, kolları aşağı bakan parabol eğrisi çizilir (0 < x < 200 aralığında).

Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 222 · :blue_book: Matematik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 224 →