Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Deneyin amacı: Gaz taneciklerinin rastgele hareketi ve difüzyon (yayılma) hızını incelemek.
Teorik bilgi (Literatür tarama): Gazlar tanecikli ve boşluklu yapıdadır. Gaz molekülleri yüksek derişimden düşük derişime doğru kendiliğinden ve rastgele hareket eder. Molekül kütlesi küçük ve sıcaklığı yüksek olan gazların difüzyon hızı daha fazladır.
Malzemeler: Parfüm veya kolonya (gaz/buhar kaynağı), cam boru, pamuk, kronometre, cetvel, güvenlik gözlüğü ve koruyucu eldiven.
Deneyin aşamalarının yazılması:
- Güvenlik ekipmanları (gözlük ve eldiven) takılır.
- Cam borunun bir ucuna kokulu madde yerleştirilir ve diğer uçtaki algılama süresi için kronometre başlatılır.
- Kokunun ulaştığı süre ve katettiği mesafe kaydedilir.
Deney düzeneğinin kurulumu ve çizimi: Şeffaf ve yatay konumlandırılmış bir cam boru içerisindeki gaz akış yönünün gösterildiği düzenek şematik olarak çizilir.
Bağımlı değişkenler: Gazın yayılma süresi ve yayılma hızı.
Bağımsız değişkenler: Gazın türü (mol kütlesi) veya ortam sıcaklığı.
Kontrol değişkenleri: Borunun uzunluğu, ortam basıncı ve madde miktarı.
Veri toplama ve kayıt tutma: Farklı zaman dilimlerinde gazın ilerlediği mesafe tabloya kaydedilir.
Sonuçların yorumlanması ve raporlanması: Gazların bulunduğu kabı veya ortamı tamamen kaplayacak şekilde yayıldığı ve homojen dağıldığı raporlanır.
Deney tasarımı; değişkenler, güvenlik kuralları ve bilimsel aşamalar dikkate alınarak eksiksiz yapılandırılmıştır.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Metil merkaptan gazının sızıntı anında ortama hızla yayılması ve atmosferdeki oksijen, azot, karbon dioksit gibi gazların homojen şekilde dağılması gazların difüzyon (yayılma) özelliğinden kaynaklanır. Gaz tanecikleri sürekli ve rastgele hareket ederek bulundukları hacmin tamamına yayılır ve birbiri içinde homojen karışım oluşturur. Metil merkaptanın çok düşük yoğunlukta bile kokusunun hissedilmesi gaz taneciklerinin yayılma hızını; atmosferdeki gaz dengesi ise gazların birbiri içinde tam dağılma eğilimini açıklar.
Günlük hayattaki gaz yayılımı ve homojen karışım örnekleri gazların genel özellikleri ve difüzyon ilkesiyle doğrulanmıştır.
Soru 3
Örnek cevap / çözüm yolu
Deney sırasında gazın yayılma anını ve süresini tam olarak belirlemekte güçlük çekilmiştir. Bu zorluğu aşmak için kronometre takibi iki kişi tarafından eş zamanlı yürütülmüş ve gözlemi kolaylaştırmak adına cam borunun arkasına koyu renkli fon yerleştirilmiştir. Beklenmeyen bir durumla karşılaşıldığında ortam havalandırılarak deney adımları kontrollü biçimde tekrarlanmıştır.
Karşılaşılan teknik zorluklara karşı geliştirilen pratik çözümler ve güvenlik odaklı yöntemler açıklanmıştır.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 107 · 
Kimya Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 109 →