10. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 109 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Ders Kitabı Cevapları ve Çözüm Rehberleri 10. Sınıf
, , ,
1

Soru 1

Yaptığınız deneyde grubunuzun ve diğer grupların araştırma sonuçlarını esas alarak bir karşılaştırma yapınız. Aşağıdaki T tablosuna karşılaştırma sonuçlarınızın benzer ve farklı yönlerini yazınız.

Örnek cevap / çözüm yolu

Benzerlikler:

  • Tüm grupların sonuçlarında, gaz moleküllerinin yüksek konsantrasyonlu bölgeden düşük konsantrasyonlu bölgeye doğru kendiliğinden yayıldığı gözlemlenmiştir.
  • Sıcaklık arttıkça gaz moleküllerinin hareket hızının ve difüzyon hızının arttığı tespiti ortaktır.
  • Mol kütlesi daha küçük (hafif) olan gazların aynı sıcaklıkta daha hızlı yayıldığı sonucuna ulaşılmıştır.

Farklılıklar:

  • Grupların deney yaptıkları ortam sıcaklıklarındaki küçük sapmalar nedeniyle gazların yayılma sürelerinde nicel (sayısal) farklılıklar oluşmuştur.
  • Deney düzeneğindeki cam boru uzunlukları veya kronometre ile zaman tutma sırasındaki insani tepki süreleri ölçüm sonuçlarını farklı kılmıştır.

Çözüm kontrolü: Deneydeki temel fizik ilkeleri (sıcaklık ve mol kütlesi etkisi) tüm gruplarda aynı kaldığı için benzerlikler teorik esaslara, ölçüm ve ortam koşullarındaki farklar ise farklılıklara karşılık gelir.

Soru 2

Tasarladığınız deney sonuçlarına göre gazların yayılma hızını etkileyen faktörleri belirleyiniz ve bu faktörlerin birbiriyle ilişkisini açıklayınız.

Örnek cevap / çözüm yolu

Gazların yayılma (difüzyon) hızını etkileyen iki temel faktör bulunmaktadır:

  1. Sıcaklık (Mutlak Sıcaklık - T): Gaz moleküllerinin ortalama kinetik enerjisi mutlak sıcaklıkla doğru orantılıdır. Sıcaklık arttıkça moleküllerin ortalama hızı artar. Yayılma hızı, mutlak sıcaklığın karekökü ile doğru orantılıdır.
  2. Mol Kütlesi (M_a): Gaz molekülünün kütlesi arttıkça tanecik ağırlaşır ve hareketi yavaşlar. Yayılma hızı, gazın mol kütlesinin karekökü ile ters orantılıdır.

Faktörlerin Birbiriyle İlişkisi (Graham Difüzyon Yasası):
İki farklı gazın (1 ve 2) difüzyon hızları ($
u_1,
u_2$), mutlak sıcaklıkları (T_1, T_2) ve mol kütleleri (M_{a1}, M_{a2}) arasındaki ilişki şu formülle ifade edilir:

\frac{\nu_1}{\nu_2} = \sqrt{\frac{M_{a2}}{M_{a1}} \cdot \frac{T_1}{T_2}}

Buna göre aynı sıcaklıktaki gazlardan mol kütlesi küçük olan daha hızlı yayılır. Aynı gazın sıcaklığı artırıldığında ise yayılma hızı yükselir.

Çözüm kontrolü: Kinetik teoriye göre E_k = \frac{1}{2} m v^2 = \frac{3}{2} k_B T eşitliği kullanılarak türetilen bu ilişki, deney sonuçlarındaki hız ve sıcaklık/mol kütlesi bağıntısını tam olarak doğrular.

Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 108 · :blue_book: Kimya Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 110 →

10. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 108 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)