10. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 73 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

Kısa cevap

Tablonun tamamlanmış hali:

Zaman 1. Balonun Hız Büyüklüğü 2. Balonun Hız Büyüklüğü
0 \vartheta \vartheta
t 2\vartheta 0
2t 3\vartheta \vartheta

Çözüm ve Kontrol

  1. balon düşey yukarı atıldığında t sürede tepe noktasına ulaşarak anlık olarak durur (v_2(t) = 0). Yerçekimi ivmesi g kabul edildiğinde ilk hız büyüklüğü \vartheta = g \cdot t olur.
  • 1. Balon (düşey aşağı atılan):

    • t = 0 \rightarrow v_1 = \vartheta
    • t = t \rightarrow v_1 = \vartheta + g \cdot t = \vartheta + \vartheta = 2\vartheta
    • t = 2t \rightarrow v_1 = \vartheta + g \cdot (2t) = \vartheta + 2\vartheta = 3\vartheta
  • 2. Balon (düşey yukarı atılan):

    • t = 0 \rightarrow v_2 = \vartheta
    • t = t \rightarrow v_2 = |\vartheta - g \cdot t| = 0 (tepe noktası)
    • t = 2t \rightarrow v_2 = |\vartheta - g \cdot (2t)| = |-\vartheta| = \vartheta

Soru 2

Örnek cevap / çözüm yolu

h_1 = 8h

Çözüm ve Kontrol

  1. balon t sürede yukarı yönde h kadar yükseldiğine göre h = \frac{1}{2} g t^2 bağıntısı geçerlidir. Buradan g t^2 = 2h ve \vartheta = g t olduğu için \vartheta \cdot t = 2h bulunur.

  2. balon h_1 yüksekliğinden \vartheta ilk hızıyla aşağı atılıp 2t sürede yere ulaştığından aldığı toplam yol:

h_1 = \vartheta \cdot (2t) + \frac{1}{2} g (2t)^2
h_1 = 2 \cdot (\vartheta \cdot t) + \frac{1}{2} g \cdot (4t^2)
h_1 = 2 \cdot (2h) + 2 \cdot (g t^2) = 4h + 2 \cdot (2h) = 8h

Böylece Öykü’nün balonunu fırlattığı yükseklik h_1 = 8h olarak bulunur.


Soru 3

Örnek cevap / çözüm yolu

1. balon (Öykü’nün balonu) daha fazla su sıçratır.

Çözüm ve Kontrol

Su balonunun yere çarptığında sıçratacağı su miktarı, çarpma anındaki kinetik enerjisine (E_k = \frac{1}{2}m v^2) ve dolayısıyla yere çarpma hızının büyüklüğüne bağlıdır.

  • 1. Balonun yere çarpma hızı: v_{1,son} = 3\vartheta
  • 2. Balonun yere çarpma hızı: 2. balon h_2 = h yüksekliğinden atılıp h kadar daha yükseldiği için tepe noktasının yerden yüksekliği 2h’dir. Tepe noktasından serbest düşmeye geçen balonun yere çarpma hızı:
    v_{2,son} = \sqrt{2g \cdot (2h)} = \sqrt{4gh} = \sqrt{2 \cdot (2gh)} = \sqrt{2\vartheta^2} = \sqrt{2}\vartheta \approx 1,41\vartheta

v_{1,son} = 3\vartheta > v_{2,son} \approx 1,41\vartheta olduğundan 1. balon yere daha büyük bir hız ve kinetik enerjiyle çarpar. Bu nedenle 1. balon (Öykü’nün balonu) daha fazla su sıçratır.


Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 72 · :blue_book: Fizik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 74 →