Sayfa rehberi
Bu sayfada aşağıdan yukarıya atılan ve ardından serbest düşme hareketi yapan cisimlere ait hareket grafikleri ile bu konuyla ilgili çözümlü bir örnek yer almaktadır.
1. Aşağıdan Yukarıya Düşey Atış Hareket Grafikleri
- Konum-Zaman (x-t) Grafiği: Cisim ilk atıldığı noktadan itibaren h_{\text{maks}} yüksekliğine kadar yavaşlayarak çıkar, tepe noktasında anlık olarak durur ve ardından serbest düşme yaparak aşağı doğru hızlanır.
- Hız-Zaman (v-t) Grafiği: Cisim +\vartheta_0 ilk hızıyla yukarı doğru fırlatılır. t_{\text{çıkış}} süresi sonunda hızı 0 olur. Bu andan itibaren zıt yönde (eksi yönde) ivmelenerek hızlanır ve 2t_{\text{çıkış}} anında -\vartheta_0 hızıyla atıldığı seviyeye geri döner.
- İvme-Zaman (a-t) Grafiği: Hareket boyunca cisme etki eden ivme, yer çekimi ivmesidir. Yönü aşağı doğru olduğu için eksi işaretlidir ve değeri sabittir (a = -g).
2. Örnek Problem ve İncelemesi
Problem: İstop oyunu oynayan Mete, topu h yüksekliğinden 10\text{ m/s} hızla düşey doğrultuda yukarı doğru atıyor. Top yere 11\text{ m/s} hızla çarptığına göre topun atıldığı h yüksekliği kaç metredir? (g = 10\text{ m/s}^2)
1. Yöntem Çözüm Adımları:
-
Çıkış Süresi (t_1): Topun tepe noktasına çıkış süresi \vartheta = \vartheta_0 - g \cdot t_1 bağıntısıyla bulunur.
0 = 10 - 10 \cdot t_1 \Rightarrow t_1 = 1\text{ s} -
İniş Süresi (t_2): Tepe noktasından yere kadar serbest düşme süresi \vartheta = g \cdot t_2 bağıntısıyla bulunur.
11 = 10 \cdot t_2 \Rightarrow t_2 = 1{,}1\text{ s} -
Yükseklik Hesaplaması:
- Tepe noktasının yerden yüksekliği: h_2 = \frac{1}{2} g t_2^2 = \frac{1}{2} \cdot 10 \cdot (1{,}1)^2 = 6{,}05\text{ m}
- Atıldığı noktadan tepe noktasına olan mesafe: h_1 = \frac{1}{2} g t_1^2 = \frac{1}{2} \cdot 10 \cdot (1)^2 = 5\text{ m}
- Topun atıldığı ilk yükseklik: h = h_2 - h_1 = 6{,}05 - 5 = 1{,}05\text{ m} bulunur.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 71 · 
Fizik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 73 →