10. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 18 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Ders Kitabı Cevapları ve Çözüm Rehberleri 10. Sınıf
, , ,
1

Soru 1

a) Araçların (3-5) s zaman aralığındaki yer değiştirme büyüklüklerini x-t grafiğinden bulunuz.

Örnek cevap / çözüm yolu

x-t (konum-zaman) grafiğinde (3-5) s zaman aralığındaki yer değiştirme büyüklüğü, t = 5\text{ s} anındaki konum ile t = 3\text{ s} anındaki konum arasındaki fark alınarak hesaplanır:

\Delta x = x(5) - x(3) = x_5 - x_3

Önceki sayfada çizilen x-t grafiğinde 3 ve 5. saniyelere karşılık gelen konum değerleri okunarak bu fark bulunur.

Soru 2

b) \vartheta-t grafiği ile yatay eksen arasında kalan alanın (3-5) s zaman aralığındaki değerini hesaplayınız.

Örnek cevap / çözüm yolu

\vartheta-t (hız-zaman) grafiğinde (3-5) s zaman aralığında grafik çizgisi ile zaman ekseni arasında kalan dikdörtgenin alanı hesaplanır:

\text{Alan} = \vartheta \cdot \Delta t = \vartheta \cdot (5 - 3) = \vartheta \cdot 2

Grafikten okunan hız büyüklüğü (\vartheta) ile zaman aralığı (2 s) çarpılarak alan değeri birim olarak (m) elde edilir.

Soru 3

c) A ve B araçlarının (3-5) s zaman aralığındaki yer değiştirme büyüklükleri ile \vartheta-t grafiğinde hesapladığınız alanlar arasındaki ilişki nedir? Açıklayınız.

Örnek cevap / çözüm yolu

A ve B araçlarının x-t grafiğinden elde edilen yer değiştirme büyüklükleri ile \vartheta-t grafiğinde zaman ekseni arasında kalan alan büyüklükleri birbirine eşittir.

Açıklama: Hız-zaman grafiğinin altında kalan alan, cismin seçilen zaman aralığındaki yer değiştirme büyüklüğünü (vektörel hareket niceliğini) verir.

Soru 4

ç) A ve B araçlarının x-t grafiklerinden elde ettiğiniz yer değiştirme büyüklükleri ile \vartheta-t grafiklerinden elde ettiğiniz alan büyüklüklerini karşılaştırınız ve yer değiştirmenin matematiksel modelini bularak yazınız.

Örnek cevap / çözüm yolu

Her iki araç için de x-t grafiğinden bulunan yer değiştirme büyüklüğü ile \vartheta-t grafiğinin altında kalan alan tam olarak çakışmaktadır ve eşittir.

Yer değiştirmenin matematiksel modeli:

\Delta x = \vartheta \cdot \Delta t

Burada \Delta x yer değiştirme büyüklüğünü (m), \vartheta hız büyüklüğünü (m/s) ve \Delta t geçen zamanı (s) ifade eder.

Soru 5

d) Araçların 5 s boyunca yaptığı yer değiştirmenin büyüklüğünü x-t grafiğinden bulunuz.

Örnek cevap / çözüm yolu

Araçların 5 saniye boyunca yaptığı toplam yer değiştirme büyüklüğü, t = 5\text{ s} anındaki son konum ile t = 0\text{ s} anındaki ilk konum arasındaki fark alınarak bulunur:

\Delta x_{\text{toplam}} = x(5) - x(0)

x-t grafiğinde 0. saniye ve 5. saniye değerleri okunup çıkarılarak toplam yer değiştirme büyüklüğü tespit edilir.

Soru 6

e) x-t grafiklerinin eğimlerini hesaplayınız.

Örnek cevap / çözüm yolu

x-t (konum-zaman) grafiğinin eğimi, konumdaki değişimin geçen zamana oranıdır:

\text{Eğim} = \frac{\Delta x}{\Delta t} = \frac{x_2 - x_1}{t_2 - t_1}

Grafik üzerinde seçilen iki noktanın konum ve zaman değerleri bu formülde yerine yazılarak eğim hesaplanır.

Soru 7

f) x-t grafiğinde hesapladığınız eğim ile araçların hızı arasındaki ilişki nedir? Açıklayınız.

Örnek cevap / çözüm yolu

x-t grafiğinde hesaplanan eğim doğrudan araçların hızına (\vartheta) eşittir.

Açıklama: Konum-zaman grafiğinin eğimi birim zamandaki konum değişimini ifade eder. Fizik biliminde birim zamandaki yer değiştirme hızı verdiğinden \text{Eğim} = \vartheta ilişkisi kurulur.

Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 17 · :blue_book: Fizik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 19 →

10. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 17 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)