Sayfa rehberi
Sayfa 77’de dış etkenlerin yeryüzünü şekillendirme sürecinde yer alan aşınma, taşınma ve kütle hareketleri konuları açıklanmaktadır.
Konu Özeti
- Aşınma ve Taşınma Süreci: Ana kayanın ayrışmasıyla oluşan malzemelerin bulundukları yerden uzaklaşması veya taşınmasıdır. Eğimli yamaçlarda belirgin olarak gerçekleşir; erozyon ve kütle hareketleri biçiminde iki ana grupta incelenir.
- Erozyon: Ana kaya üzerinde oluşan toprağın ve küçük boyutlu malzemelerin su (akarsu, yer altı suları, sel), rüzgâr, buzul, dalga ve canlılar gibi dış etkenlerle aşındırılıp taşınmasıdır. Bitki örtüsünün zayıf olduğu kurak ve yarı kurak bölgelerde (Görsel 3.19 - Nevşehir örneği) şiddeti artar.
- Erozyonu Etkileyen Faktörler: Arazinin eğimi, bitki örtüsünün durumu, malzemenin boyutu ve özellikleri, dış etkenin büyüklüğü ve miktarı ile insan faaliyetleridir.
- Kütle Hareketleri: Yamaçlardaki malzemenin kendi ağırlığı ve yer çekiminin etkisiyle aşağı doğru hareket etmesidir. Genellikle aniden ve büyük miktarda malzemenin yer değiştirmesiyle gerçekleşir.
- Başlıca Kütle Hareketleri (Görsel 3.20): Kaya sürünmesi, düzlemsel kayma, kavisli kayma, çamur akıntısı, kaya düşmesi, toprak sürünmeleri ve çökmelerdir.
- Kütle Hareketlerini Etkileyen Faktörler: Yükselti, yamaç eğimi, bakı, malzemenin özelliği, yağış miktarı, tabakaların uzanış yönü, yol ve maden açma gibi insan faaliyetleri ile deprem ve çığ gibi tetikleyici doğa olaylarıdır.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 76 · 
Coğrafya Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 78 →