Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Görsellerdeki yeryüzü şekilleri; akarsu, rüzgâr, yer altı suyu, dalga ve akıntılar gibi dış etkenlerin aşındırma ve biriktirme faaliyetleriyle oluşmuştur:
- 1 (Akarsu Vadisi): Akarsuların yatağını derinlemesine ve yana doğru aşındırmasıyla oluşmuştur.
- 2 (Kırgıbayır): Sağanak yağışlar ve yüzey sularının bitki örtüsünden yoksun kurak/yarı kurak yamaçları aşındırmasıyla oluşmuştur.
- 3 (Traverten): Kalsiyum bikarbonat bakımından zengin yer altı sularındaki kirecin yüzeye çıktığında çökermesiyle (kimyasal biriktirme) oluşmuştur.
- 4 (Obruk): Karstik arazilerde yer altı sularının boşluklar oluşturması ve bu mağara tavanlarının çökmesiyle oluşan derin çukurlardır.
- 5 (Mantar Kaya): Rüzgârın taşıdığı taneciklerin kayaların alt kısımlarını daha fazla aşındırmasıyla mantar şeklini alması sonucu oluşmuştur.
- 6 (Kıyı Oku): Dalga ve akıntıların taşıdığı kum ve çakıl gibi malzemeleri koy veya körfez ağızlarında biriktirmesiyle oluşmuştur.
Çözüm kontrolü
Görsellerdeki 6 farklı yer şeklinin oluşumunda etkili olan dış kuvvetler (akarsu, rüzgâr, karstik süreçler, dalga-akıntı) doğru mekânsal süreçlerle eşleştirilmiştir.
Soru 2
Kısa cevap
Numaralanmış görsellerdeki yeryüzü şekillerinin tamamı (1, 2, 3, 4, 5 ve 6) Türkiye’de görülmektedir.
Örnek cevap / çözüm yolu
Türkiye’nin iklim çeşitliliği ve jeolojik-jeomorfolojik yapısı nedeniyle bu şekillerin hepsi ülkemizde yer alır:
- 1 (Akarsu Vadisi): Ihlara Vadisi, Çoruh Vadisi vb.
- 2 (Kırgıbayır): İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu’daki kurak yamaçlar.
- 3 (Traverten): Denizli Pamukkale travertenleri.
- 4 (Obruk): Konya Ovası’ndaki obruklar (Kızören Obruğu vb.).
- 5 (Mantar Kaya): Nevşehir (Kapadokya) ve Çatalkaya çevresi.
- 6 (Kıyı Oku): Fethiye Ölüdeniz kıyı oku.
Çözüm kontrolü
Türkiye’nin fiziki coğrafya özellikleri göz önüne alınarak 6 yapının tamamının ülkemiz sınırları içerisinde bulunduğu örneklerle doğrulanmıştır.
Soru 3
Örnek cevap / çözüm yolu
Bu sorunun cevabı yaşadığınız bölgenin doğal ortam özelliklerine göre değişiklik gösterir:
- İç Anadolu Bölgesi’nde yaşıyorsanız: Çevrenizde obruk, mantar kaya, akarsu vadisi ve kırgıbayır şekillerini gözlemleyebilirsiniz.
- Kıyı bölgelerinde (Ege, Akdeniz, Karadeniz) yaşıyorsanız: Dalga ve akıntıların oluşturduğu kıyı oku ile dağlık kesimlerdeki akarsu vadilerini gözlemleyebilirsiniz.
- Karstik arazilerin yaygın olduğu yerlerde (Teke ve Taşeli Platoları vb.) yaşıyorsanız: Obruk ve traverten oluşumlarına rastlayabilirsiniz.
Çözüm kontrolü
Öğrencinin kendi yakın çevresindeki mekânsal dağılış ve yer şekilleriyle ilişki kurmasını sağlayan açık uçlu değerlendirme yapılmıştır.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 75 · 
Coğrafya Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 77 →