Soru 1
Kısa cevap
Evet, kayaç türleri ve kayaçların aşınmaya karşı farklı direnç göstermesi peribacası oluşumunda belirleyici bir faktördür.
Örnek cevap / çözüm yolu
Peribacalarının oluşabilmesi için alt katta sel suları ve dış etkenlerle kolayca aşınabilen volkan tüfü gibi gevşek yapılı malzemelerin, üst katta ise aşınmaya karşı daha dirençli olan sert bazalt veya kayaç katmanlarının bulunması gerekir. Üstteki sert tabaka altındaki tüfü doğrudan yağış ve aşınmadan koruyarak “şapka” yapısının kalmasını sağlar. Bu nedenle arazideki farklı kayaç türleri ve direnç farkı oluşumun temel şartıdır.
Soru 2
Kısa cevap
Bașlıca sel suları (yüzey akışları), yağmur damlaları, rüzgâr ve bitki örtüsünün zayıf olması etkilidir.
Örnek cevap / çözüm yolu
Bitki örtüsünün zayıf olduğu tüflü arazilerde, yağışlar sonrasında yamaçlardan aşağı hızla akan sel suları dikey yarıntılar ve oluklar açarak erozyonu başlatır. Zamanla bu aşındırma sürecine rüzgârın mekanik etkisi de katılarak dirençsiz tüf malzemeler taşınır ve belirgin sütun biçimli yapılar ortaya çıkar.
Soru 3
Kısa cevap
Düz ve bütünsel bir arazi yapısı, derinlemesine aşınma ile engebeli peribacası şekillerine dönüşmüş; son aşamada ise şapkaların düşmesiyle bozulma sürecine girmiştir.
Örnek cevap / çözüm yolu
- 1. Başlangıç: Arazi henüz aşınmamış, tabakalı ve görece düz bir yüzey halindedir.
- 2. Oluşum hâlinde: Yüzey sularının yarıkları derinleştirmesiyle belirgin oluklar ve sütun taslakları oluşmaya başlamıştır.
- 3. Oluşumunu tamamlamış: Gevşek kısımlar tamamen aşınmış, üstte koruyucu şapkası olan tipik peribacası şekilleri belirginleşmiştir.
- 4. Olgunlaşıp bozulmuş: Aşınmanın devam etmesiyle üstteki koruyucu şapkalar düşmüş, gövdeler incelmiş ve yapılar zamanla yok olma aşamasına gelmiştir.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 77 · 
Coğrafya Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 79 →