Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Görseller incelendiğinde etkili olan ayrışma türleri şunlardır:
- Birinci görsel: Fiziksel (mekanik) ayrışma etkilidir. Sıcaklık farklarının yüksek olduğu kurak ortamda kayaçlar çatlayıp parçalanmıştır.
- İkinci görsel: Kimyasal ayrışma etkilidir. Suyun ve çözünebilir kayaç yapısının etkisiyle kayalarda erime ve çözünme şekilleri oluşmuştur.
- Üçüncü görsel: Biyolojik ayrışma etkilidir. Ağaç köklerinin kayaç çatlaklarına nüfuz ederek zamanla genişlemesi sonucu kayaç fiziksel ve kimyasal olarak parçalanmıştır.
Çözüm kontrolü
Görsellerdeki fiziksel unsurlar incelediğinde; birinci resimde sıcaklık değişimine bağlı parçalanma, ikinci resimde su ile temasa bağlı kimyasal çözünme, üçüncü resimde ise canlının (bitki kökü) kayayı yararak parçalaması ayrışma türlerini doğrulamaktadır.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Görsellerin bulunduğu alanların iklim özellikleri şu şekildedir:
- Birinci alan (Fiziksel ayrışma): Kurak veya yarı kurak iklim özellikleri görülür. Nem oranı az, günlük sıcaklık farkı yüksektir.
- İkinci alan (Kimyasal ayrışma): Nemli ve yağışlı iklim özellikleri görülür. Suyun bol olduğu nemli bölgelerde kimyasal çözünme hızı yüksektir.
- Üçüncü alan (Biyolojik ayrışma): Ilıman ve yeterli yağış alan nemli iklim koşulları etkilidir. Bu iklim yapısı gür bitki örtüsünün ve ağaçların yetişmesine imkân sağlar.
Çözüm kontrolü
Ayrışma süreçleri mekânsal olarak iklim elemanlarıyla (sıcaklık, nem ve yağış) doğrudan ilişkilidir. Sıcaklık farkının yüksekliği mekanik ayrışmayı; yağış ve nem bolluğu ise hem kimyasal ayrışmayı hem de bitki örtüsüne bağlı biyolojik ayrışmayı belirler.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 70 · 
Coğrafya Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 72 →