Soru 1
Şelale ve dev kazanının oluşum sürecinde kayaçların ayrışmaya karşı dirençlilik durumu nasıl bir rol oynamıştır?
Örnek cevap / çözüm yolu
Akarsu yatağında dirençli ve dirençsiz kayaçların bir arada bulunması, farklı aşınmaya yol açarak bu yer şekillerini oluşturmuştur. Akarsu, aşınmaya karşı dayanıksız olan dirençsiz kayaç tabakasını daha hızlı oymuş ve derinleştirmiştir. Dirençli kayaç tabakası ise aşınmaya karşı koyarak yüksekte kalmış, böylece yatak eğiminde bir basamak (dik yamaç) meydana gelmiştir. Suyun bu basamaktan aşağıya dökülmesiyle şelale, dökülen suyun tabandaki dirençsiz kayaçları girdap hareketleri ve taşıdığı malzemelerle oyması sonucunda da dev kazanı oluşmuştur.
Soru 2
Dev kazanı, yeryüzünde hangi tür kayaçların bulunduğu alanlarda oluşabilir? Açıklayınız.
Örnek cevap / çözüm yolu
Dev kazanı, akarsu yatağında farklı dirençteki kayaçların birlikte bulunduğu arazilerde oluşabilir. Üst kesimde aşınmaya karşı dirençli magmatik (granit, gabro vb.) veya metamorfik (gnays vb.) kayaçların yer aldığı; alt veya devam eden kesimde ise kolay aşınabilen tortul kayaçların (kil taşı, kum taşı, kireç taşı vb.) bulunduğu alanlarda dev kazanları yaygın olarak meydana gelir. Suyun yüksekten düşerek alt taraftaki yumuşak katmanı oyması bu oluşumun temel sebebidir.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 71 · 
Coğrafya Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 73 →