Sayfa rehberi
Bu sayfada orojenez (dağ oluşumu) süreçleri, yeryüzündeki genç ve yaşlı dağ kuşaklarının mekânsal dağılışı ile kıvrım ve kırık dağlarının oluşum mekanizmaları açıklanmaktadır.
Orojenez ve Dağ Kuşakları
- Orojenez (Dağ Oluşumu): Levhaların birbirine yaklaşmasıyla tortul tabakaların kıvrılması veya kırılarak yükselmesi sonucu dağ kuşakları meydana gelir.
- Genç Dağ Kuşakları: Son 100 milyon yıllık süreçte oluşan, yüksek ve dik yamaçlı alanlardır. Alp-Himalaya Dağ Kuşağı, Kayalık Dağları ve And Dağları bu gruba örnektir.
- Yaşlı Dağ Kuşakları: 250-400 milyon yıl önce oluşmuş, uzun zaman boyunca dış kuvvetlerle aşınarak yükseltisini kaybetmiş ve alçalmış dağlardır. Appalaş, İskandinav ve Ural Dağları başlıca yaşlı dağ kuşaklarıdır.
- Volkanik Ada Yayları: Levha sınırlarında Büyük Okyanus’un batı kıyıları boyunca oluşan volkan konileridir.
Kıvrım ve Kırık Dağlarının Oluşumu
- Kıvrım Dağları (Görsel 3.9): Levhaların yaklaşma alanlarında bulunan esnek tortul kaya tabakalarının yan basınçlarla sıkışıp kıvrılmasıyla oluşur. Yüksekte kalan kısımlara antiklinal, alçakta kalan kısımlara ise senklinal denir.
- Kırık Dağları (Görsel 3.10): Sıkışma veya gerilmelere maruz kalan sert/kıvrılamayan kaya tabakalarının kırılmasıyla oluşur. Kırılan arazide fay hatları boyunca yükselen bloklara horst (kırık dağı), alçalan çöküntü alanlarına ise graben adı verilir.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 56 · 
Coğrafya Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 58 →