Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Levhaların yılda ortalama 10\text{ cm} hareket ettiği kabul edildiğinde, 10.000.000\text{ yıl} içerisinde yaklaşık 1.000\text{ km} (100.000.000\text{ cm}) mekânsal kayma gerçekleşir. Şematik çizimde gösterilmesi gereken temel jeolojik değişimler şunlardır:
- Kızıldeniz ve Doğu Afrika: Kızıldeniz genişler; Doğu Afrika Rift Hattı boyunca Afrika karası belirgin biçimde ayrılmaya başlar.
- Akdeniz Havzası: Afrika levhasının kuzeye doğru hareketiyle Akdeniz daralır.
- Okyanus Havzaları: Atlantik Okyanusu genişlemeye, Büyük Okyanus ise çevresindeki dalma-batma alanları nedeniyle küçülmeye devam eder.
- Avustralya ve Güneydoğu Asya: Avustralya levhası kuzeye doğru ilerleyerek Sunda Adaları’na yaklaşır.
Çözümün doğrulanması için görseldeki geçmiş jeolojik zaman haritalarındaki (Pangea, Laurasia-Gondwana, Günümüz) levha hareket yönleri ve süreklilik ilkeleri dikkate alınmalıdır.
Soru 2
Kısa cevap
Dağ oluşumu (orojenez), kıta oluşumu (epirojenez), depremler, volkanizma, okyanus ortası sırtlar ve derin deniz hendeklerinin oluşumu gerçekleşmezdi.
Açıklama
Yer kabuğundaki iç kuvvetlerin temeli Mantodaki konveksiyonel akımlara ve buna bağlı levha hareketlerine dayanır. Levha tektoniği olmasaydı kıtalar çarpışamaz veya ayrılamazdı; dolayısıyla kıvrım ve kırık dağ sıraları, volkanik yaylar ve tektonik depremler meydana gelemezdi.
Soru 3
Örnek cevap / çözüm yolu
Karaların ve denizlerin mekânsal dağılışındaki değişimler küresel ve bölgesel düzeyde şu sonuçları doğurur:
- İklim: Denizel ve karasal etki alanları değişir. Okyanus akıntıları ile atmosferik dolaşım yolları farklılaşarak yağış ve sıcaklık dağılışını yeniden şekillendirir.
- Canlı Türleri: Karaların ayrılması veya birleşmesi canlı popülasyonlarının coğrafi izolasyonuna veya yeni türlerle rekabet etmesine yol açar; bu durum biyoçeşitlilik ve tür içi çeşitliliği doğrudan etkiler.
- İnsan Yaşamı: Yerleşilebilir alanlar, kıyı çizgileri, biyoçeşitlilik alanları ve doğal afet riski yüksek bölgeler değişeceği için nüfus dağılışı, tarım faaliyetleri ve ekonomik ulaşım hatları yeniden düzenlenir.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 55 · 
Coğrafya Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 57 →