Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Kıtaların bugünkü kıyı şekilleri ve konumları incelendiğinde; Güney Amerika ile Afrika kıtalarının, Kuzey Amerika ile Avrasya kıtalarının ve Afrika ile Arap Yarımadası’nın levha hareketleri sonucunda birbirinden ayrıldığı söylenebilir.
Çözüm kontrolü
Dünya fiziki haritasında Güney Amerika’nın doğu kıyı çizgisi ile Afrika’nın batı kıyı çizgisinin birbirini tamamlaması, uzaklaşan levha hareketlerinin ve geçmişteki kıtasal ayrılmanın somut bir göstergesidir.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Görselde hem okyanusal hem de kıtasal kabukta şu hareketler görülmektedir:
- Uzaklaşan (Ayrılan) Levha Hareketi: Okyanus tabanı yayılmasının ve rift vadisinin oluştuğu alanlarda levhalar birbirinden uzaklaşmaktadır.
- Yaklaşan (Çarpışan / Dalma-Batma) Levha Hareketi: Okyanusal kabuğun kıtasal kabuğun altına daldığı alanlarda dalma-batma hareketi yaşanmaktadır.
Çözüm kontrolü
Kesit üzerindeki konveksiyonel akıntıların yön okları incelendiğinde; mantodaki akıntıların ayrıldığı yerlerde uzaklaşma, çakıştığı/aşağı yöneldiği alanlarda ise dalma-batma hareketi net bir şekilde doğrulanır.
Soru 3
Örnek cevap / çözüm yolu
Görselde levha hareketlerine bağlı olarak oluşan şu yer şekilleri yer almaktadır:
- Volkanik ada yayı
- Okyanus hendeği (Hendek)
- Okyanus ortası sırtı
- Kıta içi volkanik yay
- Rift vadisi
Çözüm kontrolü
Görsel üzerindeki terim etiketleri doğrudan kontrol edildiğinde; levhaların uzaklaşmasıyla sırt ve rift vadilerinin, yaklaşması ve dalma-batmasıyla ise hendek ve volkanik yayların oluştuğu görülür.
Soru 4
Örnek cevap / çözüm yolu
Türkiye ve yakın çevresinde tektonik süreçlerle meydana gelmiş başlıca yer şekilleri şunlardır:
- Kuzey Anadolu ve Toros Dağları gibi kıvrım dağ sıraları,
- Ege Bölgesi’ndeki grabenler (çöküntü hendekleri/vadileri),
- Doğu ve İç Anadolu’daki volkanik dağ kütleleri (Erciyes, Nemrut vb.).
Çözüm kontrolü
Ülkemiz Avrasya, Afrika ve Arap levhalarının sıkıştırma alanı içinde yer aldığı için çevremizdeki dağ kuşakları, çöküntü alanları ve volkanik kütleler tektonik hareketlerin doğrudan bir sonucudur.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 54 · 
Coğrafya Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 56 →