CEVAP:
İlgili konuda doğrudan soru bulunamadı ancak sorunuzun çözümleri şu şekilde yapılabilir:
SORU:
5. soruda verilen 10 M’lik sodyum klorür çözeltisinden 1 mL alınıp üzerine 9 mL su eklendiğinde yeni çözeltilerin molar derişimlerinin (x, y, z, t) hesaplanması isteniyor.
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Derişim seyreltilerek değiştiğinde şu formül kullanılır:
Burada,
- M_1: Başlangıç derişimi
- V_1: Başlangıç hacmi
- M_2: Seyreltilmiş derişim
- V_2: Seyreltilmiş hacim
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — İlk Seyreltme (x):
Başlangıç çözeltisi 10 M, 1 mL alındı. Üzerine 9 mL su eklendi, toplam hacim 10 mL oldu.
Adım 2 — İkinci Seyreltme (y):
x derişimli çözeltiden 1 mL alınıp 9 mL su eklendi, hacim yine 10 mL oldu.
Adım 3 — Üçüncü Seyreltme (z):
y çözeltisinden 1 mL alınıp 9 mL su eklendi.
Adım 4 — Dördüncü Seyreltme (t):
z çözeltisinden 1 mL alınıp 9 mL su eklendi.
CEVAP:
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
SORU: 10 M çözeltisinden 1 mL alınarak 9 mL su ekleniyor; bu işlem ardışık olarak dört tüpe uygulanıyor. İlk tüpte x, ikinci y, üçüncü z, dördüncü t olacak şekilde bu tüplerin molar derişimleri nedir?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL: Seyreltme bağıntısı: C_1V_1=C_2V_2
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — İlk seyrelti (x için hesaplama)
Başlangıç: C_1=10\ \text{M},\ V_1=1\ \text{mL},\ V_2=1+9=10\ \text{mL}
C_2 = \dfrac{C_1V_1}{V_2} = \dfrac{10\ \text{M}\times 1\ \text{mL}}{10\ \text{mL}} = 1\ \text{M}
Adım 2 — İkinci seyrelti (y için hesaplama)
İkinci adımda başlangıç konsantrasyonu bir önceki tüpteki değerdir: C_1 = 1\ \text{M},\ V_1=1\ \text{mL},\ V_2=10\ \text{mL}
C_2 = \dfrac{1\ \text{M}\times 1\ \text{mL}}{10\ \text{mL}} = 0.1\ \text{M}
Adım 3 — Üçüncü seyrelti (z için hesaplama)
Başlangıç: C_1 = 0.1\ \text{M},\ V_1=1\ \text{mL},\ V_2=10\ \text{mL}
C_2 = \dfrac{0.1\ \text{M}\times 1\ \text{mL}}{10\ \text{mL}} = 0.01\ \text{M}
Adım 4 — Dördüncü seyrelti (t için hesaplama)
Başlangıç: C_1 = 0.01\ \text{M},\ V_1=1\ \text{mL},\ V_2=10\ \text{mL}
C_2 = \dfrac{0.01\ \text{M}\times 1\ \text{mL}}{10\ \text{mL}} = 0.001\ \text{M}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Seyreltme
- Tanım: Bir çözeltiye su ekleyerek konsantrasyonun azalması.
- Bu problemde: Her adımda kullanılan hacim oranı 1/10 olduğu için her seyreltmede derişim 10 kat azalır.
- Molarlık (M)
- Tanım: Bir litre çözelti başına çözünmüş madde mol sayısı.
- Bu problemde: Mutlak hacimler mL cinsinden verilip oranlar kullanılarak molar konsantrasyonlar hesaplandı.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hata: Sadece eklenen su hacmini (9 mL) V2 yerine kullanmak.
- Doğru: V2, toplam hacimdir (alınan 1 mL + eklenen 9 mL = 10 mL).
- Neden yanlış: Yanlış V2 kullanımı hesaplanan derişimi 10 kat hatalı yapar.
- Düzeltme: Her seferinde toplam hacmi (10 mL) kullanın.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: x = 1 M, y = 0{,}1 M, z = 0{,}01 M, t = 0{,}001 M
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
SORU:
Pistonlu kap içindeki H₂ gazı deniz seviyesinde 27 °C ve hacmi V. Piston hareketli ve üstünde engel var. İlk basınç P, hacim V ise; piston 627 °C’ye ısıtıldığında hacmi 2V olur. Bu durumda son basınç kaç atm olur?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
İdeal gaz kanunu:
Burada, gazın mol sayısı n ve evrensel gaz sabiti R sabittir.
Sıcaklıklar Kelvin (K) cinsine çevrilmeli:
Hacim ve basınç değişimlerini bulmak için sabit n ve R kullanılarak:
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Verileri Kelvin’e Çevir:
Adım 2 — İdeal Gaz Kanunu Vardiyasyonu:
Buna göre son basınç:
Adım 3 — Yerine Koyma ve Hesaplama:
Başlangıç basıncı ve hacmi: P_1 = P (atm), V_1 = V
Son hacim: V_2 = 2V
Başlangıç basıncı deniz seviyesinde olduğundan P = 1 atm olarak alınabilir.
CEVAP:
Piston 627 °C’ye ısıtıldığında basınç:
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
SORU:
Pistonlu kapta başlangıçta deniz seviyesinde basınç 1 atm, sıcaklık 27 °C ve hacim V olacak şekilde bir miktar H₂ gazı vardır. Kap 627 °C’ye kadar ısıtıldığında pistonun kapladığı hacim 2V oluyorsa, kap içindeki son basınç kaç atm olur?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Seyreltme bağıntısı değil, ideal gazların durumu için birleşik yasa kullanılır:
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Sıcaklıkları Kelvin’e çevir
27 °C = 27 + 273 = 300\ \text{K}.
627 °C = 627 + 273 = 900\ \text{K}.
Adım 2 — İdeal gazın birleşik yasasını yaz
Adım 3 — Bilgileri yerine koy ve işlem yap
Başlangıç: P_1=1\ \text{atm},\ V_1=V,\ V_2=2V,\ T_1=300\ \text{K},\ T_2=900\ \text{K}.
TEMEL KAVRAMLAR:
- İdeal gaz yasası
- Tanım: Sabit madde miktarı için PV/T sabittir.
- Bu problemde: Basınç, hacim ve sıcaklık arasındaki ilişki bu yasa ile kuruldu.
- Kelvin dönüşümü
- Tanım: Gaz yasalarında mutlak sıcaklık kullanılır; °C değeri +273 ile Kelvin’e çevrilir.
- Bu problemde: 27 °C → 300 K, 627 °C → 900 K olarak dönüştürüldü.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hata: Sıcaklıkları °C olarak kullanmak.
- Doğru: Kelvin kullanılmalı.
- Neden yanlış: Orantı yanlışa çıkar.
- Düzeltme: Her zaman T(\text{K}) = T(°\text{C}) + 273 uygulanır.
Hata: Son hacmi V kabul etmek (oysa 2V).
- Doğru: Şekle göre son hacim 2V alınmalıdır.
CEVAP: P₂ = 1{,}5 atm (3/2 atm)
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
1.soru olucak
SORU:
Başlangıçta argon gazının basıncı 190 mmHg, sıcaklık 27 °C. Ampul 327 °C’ye ısıtıldığında kap içi basınç kaç atm olur?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Gaz basıncı sıcaklığa orantılıdır (sabit hacim, sabit n):
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Sıcaklıkları Kelvin’e çevir
Adım 2 — Başlangıç basıncını atm cinsine çevir
Adım 3 — Son basıncı hesapla
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: P₂ = 0{,}5 atm
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
SORU:
Grafiklerde verilen bilgilere göre;
a) Madde miktarı ile sıcaklık sabitken basınç ve hacim arasında ne tür bir ilişki vardır?
b) Madde miktarı ile basınç sabitken sıcaklık ve hacim arasında ne tür bir ilişki vardır?
c) Basınç ile sıcaklık sabitken madde miktarı (mol sayısı) ile hacim arasında ne tür bir ilişki vardır?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
İdeal gaz yasası:
Burada,
- P: Basınç
- V: Hacim
- n: Madde miktarı (mol)
- R: Gaz sabiti
- T: Mutlak sıcaklık (Kelvin)
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — a) Durumu incele
Sabit n ve T için, gaz yasası:
Buradan P ile V ters orantılıdır. Grafik de bunu destekler: basınç artarken hacim azalır.
Adım 2 — b) Durumu incele
Sabit n ve P için gaz yasası:
Yani hacim sıcaklıkla doğru orantılıdır. Grafik de bunu doğrular.
Adım 3 — c) Durumu incele
Sabit P ve T için gaz yasası:
Yani hacim madde miktarı ile doğru orantılıdır.
CEVAP:
a) Madde miktarı ve sıcaklık sabitken, basınç ile hacim arasında ters orantı vardır. Basınç artınca hacim düşer.
b) Madde miktarı ve basınç sabitken, sıcaklık ile hacim arasında doğru orantı vardır. Sıcaklık artarsa hacim artar.
c) Basınç ve sıcaklık sabitken, madde miktarı ile hacim arasında doğru orantı vardır. Madde miktarı arttıkça hacim artar.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
SORU:
Başlangıçta argon gazının basıncı 190 mmHg, sıcaklık 27 °C. Ampul 327 °C’ye ısıtıldığında kap içi basınç kaç atm olur?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Gaz basıncı sıcaklığa orantılıdır (sabit hacim, sabit n):
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Sıcaklıkları Kelvin’e çevir
Adım 2 — Başlangıç basıncını atm cinsine çevir
Adım 3 — Son basıncı hesapla
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. İdeal gazlarda sıcaklık-b basınç ilişkisi
- Tanım: Sabit hacim ve sabit mol sayısı için basınç mutlak sıcaklığa orantılıdır.
- Bu problemde: Hacim sabit (ampul sabit hacimli kabul edilir) olduğundan P \propto T.
2. Kelvin dönüşümü
- Tanım: Gaz yasalarında mutlak sıcaklık (Kelvin) kullanılır; °C değeri +273 ile Kelvin’e çevrilir.
- Bu problemde: 27 °C → 300 K ve 327 °C → 600 K olarak kullanıldı.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hata: Sıcaklıkları °C olarak kullanmak.
- Doğru: Kelvin kullanılmalı.
- Neden yanlış: Orantı yanlışa çıkar.
- Düzeltme: Her zaman T(\text{K}) = T(°\text{C}) + 273 uygulanır.
Hata: mmHg değerini atm’ye çevirmemek.
- Doğru: 1\ \text{atm} = 760\ \text{mmHg} kullanılarak dönüşüm yapılmalıdır.
- Düzeltme: P(\text{atm}) = P(\text{mmHg})/760.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: P₂ = 0{,}5 atm
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
Örüntü oluşturunuz diyo ama
CEVAP:
Grafiklerden çıkan örüntüleri kullanarak ideal gazların genel bağıntısı: PV ∝ nT ve eşitlik hâline getirildiğinde PV = nRT olur.
AÇIKLAMA:
- Sabit n ve T için grafikte görüldüğü gibi P ile V ters orantılıdır: P ∝ 1/V ⇒ PV = sabit (Boyle yasası).
- Sabit n ve P için grafikte V ile T doğru orantılıdır: V ∝ T ⇒ V/T = sabit (Charles yasası).
- Sabit P ve T için grafikte V ile n doğru orantılıdır: V ∝ n ⇒ V/n = sabit (Avogadro ilkesi).
Bu üç örüntüyü birleştirince PV ile nT arasında orantı bulunduğu görülür: PV ∝ nT. Orantıyı eşitliğe çevirmek için bir sabit gerekir: PV = k·nT. Sabit k, uygun birim seçimiyle R (evrensel gaz sabiti) olur ve denklem PV = nRT hâlini alır. (Sıcaklıkların Kelvin cinsinden alınması gerektiğini unutmayın.)
TEMEL KAVRAMLAR:
- Boyle Yasası: Sabit sıcaklıkta P ile V ters orantılıdır.
- Charles Yasası: Sabit basınçta V ile T doğru orantılıdır.
- Avogadro İlkesi: Sabit P ve T için V ile n doğru orantılıdır.
- İdeal Gaz Denklemi: PV = nRT (T mutlak sıcaklık, R sabit).
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
Ya şunları düzgün Özden’e bi 10.sıjıfa göre anlamam için sorulara iyi bak
SORU:
10 M çözeltisinden ardışık olarak 1 mL alınıp 9 mL su eklenerek dört tüpe aktarılıyor. İlk tüpteki derişim x, ikinci y, üçüncü z, dördüncü t olacak. Bu derişimler nedir?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — İlk seyreltme (x için)
- Veriler: M_1=10\ \text{M},\ V_1=1\ \text{mL},\ V_2=1+9=10\ \text{mL}
- İşlem: M_2=\dfrac{M_1V_1}{V_2}=\dfrac{10\ \text{M}\times 1\ \text{mL}}{10\ \text{mL}}=1\ \text{M}
Adım 2 — İkinci seyreltme (y için)
- Veriler: M_1=1\ \text{M},\ V_1=1\ \text{mL},\ V_2=10\ \text{mL}
- İşlem: M_2=\dfrac{1\ \text{M}\times 1\ \text{mL}}{10\ \text{mL}}=0{,}1\ \text{M}
Adım 3 — Üçüncü seyreltme (z için)
- Veriler: M_1=0{,}1\ \text{M},\ V_1=1\ \text{mL},\ V_2=10\ \text{mL}
- İşlem: M_2=\dfrac{0{,}1\ \text{M}\times 1\ \text{mL}}{10\ \text{mL}}=0{,}01\ \text{M}
Adım 4 — Dördüncü seyreltme (t için)
- Veriler: M_1=0{,}01\ \text{M},\ V_1=1\ \text{mL},\ V_2=10\ \text{mL}
- İşlem: M_2=\dfrac{0{,}01\ \text{M}\times 1\ \text{mL}}{10\ \text{mL}}=0{,}001\ \text{M}
CEVAP: x = 1 M, y = 0{,}1 M, z = 0{,}01 M, t = 0{,}001 M
SORU:
Pistonlu kapta başlangıç: P_1=1\ \text{atm},\ T_1=27\ ^\circ\text{C},\ V_1=V. Kap 627 °C’ye ısıtıldığında hacim V_2=2V oluyor. Son basınç P_2 kaç atm olur?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Birleşik gaz yasası: \dfrac{P_1V_1}{T_1}=\dfrac{P_2V_2}{T_2}
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Sıcaklıkları Kelvin’e çevir
- T_1=27+273=300\ \text{K}
- T_2=627+273=900\ \text{K}
Adım 2 — Denklemden P_2 ifadesi
Adım 3 — Yerine koy ve hesapla
- P_1=1\ \text{atm},\ V_1=V,\ V_2=2V
- İşlem: P_2=1\ \text{atm}\times\frac{V}{2V}\times\frac{900\ \text{K}}{300\ \text{K}}
- \dfrac{V}{2V}=\dfrac{1}{2} ve \dfrac{900}{300}=3
- Son işlem: P_2=1\times\dfrac{1}{2}\times 3=\dfrac{3}{2}=1{,}5\ \text{atm}
CEVAP: P₂ = 1{,}5 atm
SORU:
Başlangıçta argon basıncı 190\ \text{mmHg} ve sıcaklık 27\ ^\circ\text{C}. Ampul 327 °C’ye ısıtıldığında kap içi basınç kaç atm olur? (Hacim sabit)
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Sabit hacim için \dfrac{P_1}{T_1}=\dfrac{P_2}{T_2}
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Sıcaklıkları Kelvin’e çevir
- T_1=27+273=300\ \text{K}
- T_2=327+273=600\ \text{K}
Adım 2 — Basıncı atm’ye çevir
- P_1=\dfrac{190\ \text{mmHg}}{760\ \text{mmHg/atm}}=\dfrac{190}{760}=0{,}25\ \text{atm}
Adım 3 — P_2 hesapla
CEVAP: P₂ = 0{,}5 atm
SORU (Grafik örüntüleri):
Grafiklere göre
a) n ve T sabit iken P ile V arasında ne ilişki var?
b) n ve P sabit iken T ile V arasında ne ilişki var?
c) P ve T sabit iken n ile V arasında ne ilişki var?
CEVAP:
Grafiklerden çıkan kısa cevaplar aşağıdadır.
AÇIKLAMA:
- a) n ve T sabitken P ile V ters orantılıdır (Boyle yasası): P\propto\dfrac{1}{V} ⇒ PV=\text{sabit}.
- b) n ve P sabitken V ile T doğru orantılıdır (Charles yasası): V\propto T ⇒ \dfrac{V}{T}=\text{sabit}.
- c) P ve T sabitken V ile n doğru orantılıdır (Avogadro ilkesi): V\propto n ⇒ \dfrac{V}{n}=\text{sabit}.
TEMEL KAVRAMLAR:
- Boyle Yasası: Sabit T için PV= sabit.
- Charles Yasası: Sabit P için V\propto T.
- Avogadro İlkesi: Sabit P ve T için V\propto n.
- Bu üçünden çıkan birleşik ilişki: PV = nRT (T mutlak sıcaklık).
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
Ya mal mısın 1.sotuyu çöziceksin a b ve c şılsrını
SORU:
Grafiklere göre;
a) Madde miktarı (n) ve sıcaklık (T) sabitken basınç (P) ile hacim (V) arasında ne tür bir ilişki vardır?
b) Madde miktarı (n) ve basınç (P) sabitken sıcaklık (T) ile hacim (V) arasında ne tür bir ilişki vardır?
c) Basınç (P) ve sıcaklık (T) sabitken madde miktarı (n) ile hacim (V) arasında ne tür bir ilişki vardır?
CEVAP:
a) P ile V arasında ters orantı vardır.
b) T ile V arasında doğru orantı vardır.
c) n ile V arasında doğru orantı vardır.
AÇIKLAMA:
Adım 1 — a)
İdeal gaz denklemi: PV = nRT. Eğer n ve T sabitse, sağ taraf sabittir; yani PV=\text{sabit}. Buradan P \propto \dfrac{1}{V}. Grafik de basınç arttıkça hacmin azaldığını gösterir — ters orantı (Boyle Yasası).
Adım 2 — b)
Eğer n ve P sabitse, \dfrac{V}{T} = \dfrac{nR}{P} = \text{sabit}. Dolayısıyla V \propto T. Grafik de sıcaklık arttıkça hacmin arttığını gösterir — doğru orantı (Charles Yasası).
Adım 3 — c)
Eğer P ve T sabitse, \dfrac{V}{n} = \dfrac{RT}{P} = \text{sabit}. Dolayısıyla V \propto n. Grafik de madde miktarı arttıkça hacmin arttığını gösterir — doğru orantı (Avogadro İlkesi).
TEMEL KAVRAMLAR:
- Boyle Yasası: Sabit sıcaklıkta P ile V ters orantılıdır ( PV= sabit ).
- Charles Yasası: Sabit basınçta V ile T doğru orantılıdır ( V\propto T ).
- Avogadro İlkesi: Sabit P ve T için V ile n doğru orantılıdır ( V\propto n ).
- İdeal gaz denklemi: PV = nRT (T mutlak sıcaklık, R sabit).
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
Örüntü oluşturunuz diyo ama nasıl olcak
CEVAP:
Grafiklerden örüntü oluşturmak için izlemen gereken adımlar ve her bir şıkkın açık ifadesi aşağıdadır.
AÇIKLAMA:
Adım 1 — Hangi değişkenler sabit belirtilmiş kontrol et: örneğin “n ve T sabit” veya “n ve P sabit” vb.
Adım 2 — Grafiğin eksenlerine bak: yatay eksen hangi değişken (V veya T veya n), dikey eksen hangi değişken (P veya V).
Adım 3 — Eğriye bakarak ilişki türünü belirle:
- Doğrusal ve orijinden geçen doğru → doğru orantı (y ∝ x).
- Eğri hiperbolik (bir düşüp diğer artıyor) → ters orantı (y ∝ 1/x).
Adım 4 — Orantıyı matematiksel ifadeye çevir: örn. V ∝ T → V = kT, P ∝ 1/V → PV = sabit.
Adım 5 — Gerekirse üç örüntüyü birleştir: sabitler birleştirilince PV ∝ nT olur ve uygun sabit R ile PV = nRT elde edilir.
Şimdi doğrudan şıkların kısa ifadeleri:
a) n ve T sabitken P ile V arasında ters orantı vardır. (Matematiksel: P ∝ 1/V ⇒ PV = sabit) — Boyle Yasası.
b) n ve P sabitken T ile V arasında doğru orantı vardır. (Matematiksel: V ∝ T ⇒ V/T = sabit) — Charles Yasası.
c) P ve T sabitken n ile V arasında doğru orantı vardır. (Matematiksel: V ∝ n ⇒ V/n = sabit) — Avogadro İlkesi.
Örüntü oluştururken kısa kontrol listesi (hızlı uygulama için):
- Sabitler ne? → grafikte hangi değişkenler sabit?
- Eksenleri oku → hangi iki değişken ilişki içinde?
- Eğrinin şeklinden orantıyı belirle (doğru/ters).
- İfade olarak yaz ve gerekirse diğer örüntülerle birleştir.
TEMEL KAVRAMLAR:
- Boyle Yasası: Sabit T için PV = sabit.
- Charles Yasası: Sabit P için V ∝ T.
- Avogadro İlkesi: Sabit P ve T için V ∝ n.
- Birleştirme: PV ∝ nT → PV = nRT.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?



