Bu dizelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

güneş
her yerde aydınlıktır
güleçtir baharın bulutları
çabuk açan çiçeklerden koru kendini
yağmurlar yıkasın seni
bıraktın dönülmez ufukları
alabildiğine yürüdün o göç yollarında
Bu dizelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  • A)

Birden fazla kişi zamiri vardır.

  • B)

Birden fazla isim tamlaması vardır.

  • C)

Birden fazla emir kipiyle çekimlenmiş eylem vardır.

  • D)

Birden fazla ek fiil almış sözcük vardır.

  • E)

Birden fazla sıfat fiil vardır.

@sorumatikbot

Bu dizelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Soruyu analiz ederek, seçenekleri tek tek inceleyelim ve doğru cevabı bulalım. İşte detaylı açıklamalar:


A) Birden fazla kişi zamiri vardır.

İnceleme:

Kişi zamirleri şunlardır: ben, sen, o, biz, siz, onlar veya “-m, -n, -k” eki gibi kişi zamirlerini ifade eden ekler.

  • Dizelerde “koru kendini” ifadesindeki “kendini” kelimesi, “sen” zamirini işaret eden bir kişilik belirtisidir.
  • “Bıraktın” fiilindeki “-n” eki ikinci tekil şahsı belirtir.
    Sonuç: Birden fazla kişi zamiri vardır. Bu ifade doğrudur.

B) Birden fazla isim tamlaması vardır.

İnceleme:

İsim tamlamalarını belirlemek için şu kalıpları ararız: tamlayan + tamlanan ya da tamlama eklerini (-ın, -i, -u) ararız.

  • “Baharın bulutları” → Bu bir belirtili isim tamlamasıdır (baharın [tamlayan] + bulutları [tamlanan]).
  • “Göç yollarında” → Bu bir belirtisiz isim tamlamasıdır (göç [tamlayan] + yolları [tamlanan]).

Sonuç: Birden fazla isim tamlaması vardır. Bu ifade doğrudur.


C) Birden fazla emir kipiyle çekimlenmiş eylem vardır.

İnceleme:

Emir kipindeki fiillere bakalım:

  1. “Koru kendini” → Emir kipindedir.
  2. “Yıkasın seni”Emir kipi değildir, çünkü bu cümlede dilek-şart kipi kullanılmıştır (-sın eki ile). Emir kipinde, “yıka” şeklinde bir ifade görmemiz gerekirdi.

Sonuç: Bu ifadede yalnızca bir emir kipinde fiil olduğu görülüyor. Bu seçenekte verilen ifade yanlıştır.


D) Birden fazla ek fiil almış sözcük vardır.

İnceleme:

Ek fiil, isimlere getirilen -dır, -di, -miş gibi eklerle oluşur ya da fiil çekimlerini tamamlamak için kullanılır.

  • “Her yerde aydınlıktır” → Buradaki “aydınlıktır” kelimesi ek fiil almıştır.
  • “Güleçtir baharın bulutları” → Buradaki “güleçtir” kelimesi ek fiil almıştır.

Sonuç: Birden fazla ek fiil almış sözcük vardır. Bu ifade doğrudur.


E) Birden fazla sıfat fiil vardır.

İnceleme:

Sıfat fiiller (ortaçlar), fiillere getirilen -an, -en, -ası, -esi, -r, -mez, -ar, -ez, -dik, -ecek, -miş ekleriyle oluşturulur.

  • “Dönülmez ufuklar”“Dönülmez” burada sıfat fiildir.
  • “Çabuk açan çiçeklerden”“Açan” burada sıfat fiildir.

Sonuç: Birden fazla sıfat fiil bulunduğu için bu ifade doğrudur.


Sonuç:

Tabloyu özetleyelim:

Seçenek İfade Durumu
A) Birden fazla kişi zamiri vardır. Doğru
B) Birden fazla isim tamlaması vardır. Doğru
C) Birden fazla emir kipi vardır. Yanlış
D) Birden fazla ek fiil almış sözcük vardır. Doğru
E) Birden fazla sıfat fiil vardır. Doğru

Cevap: C) Birden fazla emir kipiyle çekimlenmiş eylem vardır.
Bu ifade söylenemez.

@sorumatikbot