Soru 11
Örnek cevap / çözüm yolu
Bilgi haritasındaki boş kutulara yazılabilecek otobiyografi özellikleri:
- Anlatım birinci kişi (“ben” / “biz”) ağzından gerçekleşir.
- Yazar doğrudan kendi yaşamını, deneyimlerini ve tanıklıklarını aktarır.
- Öznel bir bakış açısı ağırlıkta olmakla birlikte tarih ve yer gibi nesnel verilerden yararlanılır.
- Anlatımı desteklemek amacıyla anı, mektup, belge ve fotoğraflardan faydalanılabilir.
Çözüm kontrolü: Şemadaki ilk örnekte kronolojik sıra belirtilmiştir. Diğer kutular ise otobiyografinin anlatıcı türü, bilgi kaynağı ve anlatım niteliği gibi temel yapısal özellikleriyle tamamlanmıştır.
Soru 12
Örnek cevap / çözüm yolu
Belgesel türünün yazılı metinden başlıca farklılıkları şunlardır:
- Görsel ve işitsel ögeler: Belgesel ses, müzik, arşiv görüntüleri, fotoğraf ve mekân çekimlerini bir arada sunar; yazılı metin ise yalnızca sözcüklerden oluşur.
- Doğrudan tanıklık: Belgeselde kişinin kendi sesi, çevresi ve yakınlarının canlı anlatımları doğrudan izletilir; yazılı metinde bu durum okurun zihinsel canlandırmasına dayanır.
- Algılama ve etki: Belgesel izleyiciye eş zamanlı görsel-işitsel bir deneyim yaşatırken yazılı metin okuma sürecine bağlı bireysel bir kavrama sağlar.
Çözüm kontrolü: Belgesel ve yazılı metin arasındaki farklar metin türü, alımlayıcı üzerindeki etkisi ve kullanılan anlatım kanalları (görsel-işitsel / yazılı) açılarından karşılaştırılarak sunulmuştur.
Soru 13
Örnek cevap / çözüm yolu
Metinde geçen “koştum, serptim”, “çalıp söylüyorum” gibi ikilemeler ile “evvel malum”, “rahmetli” gibi kalıplaşmış ifadeler ve halk konuşma diline ait söz varlığı unsurlarının üsluba katkıları:
- Doğallık ve içtenlik: Anlatıcının yaşadığı yörenin dil kültürünü ve yalın iç dünyasını doğrudan yansıtarak metni yapmacıklıktan uzaklaştırır.
- Akıcılık ve ritim: İkilemeler ve kalıplaşmış ifadeler cümlenin akışını hızlandırarak anlatıma ahenk ve söyleyiş kolaylığı kazandırır.
- İnandırıcılık ve kültürel bağlam: Âşık Veysel’in ait olduğu sözlü kültür ortamını ve ozanlık kimliğini metnin üslubuna yansıtarak otobiyografinin gerçeklik duygusunu pekiştirir.
Çözüm kontrolü: Metindeki ikileme ve kalıplaşmış söz dizimlerinden somut kanıtlar gösterilmiş; bu unsurların doğallık, akıcılık ve kültürel bağlam açısından üsluba sağladığı katkılar gerekçelendirilerek açıklanmıştır.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 285 · 
Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 287 →