Soru 2
Kısa cevap
Âşık Veysel 7 yaşında çiçek hastalığı sebebiyle sol gözünü kaybetmiş, daha sonra geçirdiği bir kaza sonucunda sağ gözünü de yitirerek tamamen görme engelli olmuştur.
Âşık Veysel’in çocuk yaşta geçirdiği ağır salgın hastalık hayatının dönüm noktası olmuş ve onu iç dünyasına, müziğe yönlendirmiştir.
Soru 3
Kısa cevap
Babası Karaca Ahmet’in kendisine oyalanması için aldığı sazla ve babasının arkadaşı Âşık Ala’dan (Çamşıhlı Ali) aldığı ilk derslerle saz çalmaya başlamıştır.
Babasının teşviki ve çevresindeki usta âşıkların rehberliği sayesinde bağlama çalmayı öğrenmiş, acılarını sazıyla dile getirmiştir.
Soru 4
Kısa cevap
Âşık Ala (Çamşıhlı Ali) ve Ahmet Kutsi Tecer gibi isimlerdir. Âşık Ala ona saz çalmayı ve âşıklık geleneğini öğretmiş; Ahmet Kutsi Tecer ise Sivas Âşıklar Bayramı vesilesiyle onu keşfederek ülke çapında tanınmasını sağlamıştır.
Usta-çırak ilişkisi âşığın teknik gelişimini sağlarken, Ahmet Kutsi Tecer gibi edebiyatçıların desteği onun sanatını geniş kitlelere ulaştırmasında belirleyici olmuştur.
Soru 5
Örnek cevap / çözüm yolu
Âşık Veysel, mezarının üzerine beton veya taş yapılmamasını, üstünün açık bırakılarak üzerinde otların ve çiçeklerin bitmesini vasiyet etmiştir. Bu vasiyetin nedeni, doğaya olan derin sevgisi, alçak gönüllülüğü ve “Kara Toprak” şiirinde işlediği toprağa duyduğu bağlılık ile insanoğlunun topraktan gelip toprağa döneceği düşüncesidir.
Şair, ölümünden sonra bile bedeninin toprak aracılığıyla canlılara ve doğaya hizmet etmesini istemiştir.
Soru 6
Örnek cevap / çözüm yolu
Saz çalmaya başladığı dönemi Nasrettin Hoca fıkrasıyla anlatması, otobiyografik anlatıma samimiyet, mizah ve nükte kazandırmıştır. Bu anlatım biçimi, metni tekdüzelikten çıkararak dinleyicinin/okuyucunun dikkatini çekmiş ve âşığın olaylara bakışındaki hoşgörüyü yansıtmıştır.
Otobiyografilerde kültürel ögelerden ve nükteci anlatımdan yararlanmak metnin anlatım gücünü artırır.
Soru 7
Örnek cevap / çözüm yolu
“İki kapılı han” ifadesiyle doğumla başlayıp ölümle biten geçici dünya hayatını kastetmektedir. Hanın bir kapısı dünyaya gelişi (doğumu), diğer kapısı ise dünyadan ayrılışı (ölümü) temsil eder. Kendi ifadem: “Geçici dünya durağı” veya “Doğum ile ölüm arasındaki kısa yolculuk”.
Metinde yer alan bu mecazlı anlatım, edebî metinlerdeki örtük anlam ve imge kullanımına örnektir.
Soru 8
Örnek cevap / çözüm yolu
İnsan ve doğa sevgisi, hayatın geçiciliği, ölüm, vatan sevgisi, birlik-beraberlik, tasavvufi düşünce ve yaşama sevinci konuları yer almaktadır.
Âşık Veysel eserlerinde evrensel insani değerleri ve toplumsal konuları yalın bir Türkçe ile işlemiştir.
Soru 9
Örnek cevap / çözüm yolu
Konu: Âşık Veysel’in hayatı, karşılaştığı zorluklar, sanat anlayışı ve Türk edebiyatındaki yeri.
Ana düşünce: Karşılaşılan büyük engellere ve fiziki imkânsızlıklara rağmen azim, sanat sevgisi ve mütevazılıkla kalıcı eserler verilebilir ve toplumun hafızasında yer edinilebilir.
Metin, bir sanatçının yaşam öyküsü üzerinden azim ve eser bırakma düşüncesini ana fikir olarak işlemektedir.
Soru 10
Örnek cevap / çözüm yolu
Otobiyografilerde kişinin hayatındaki dönüm noktaları kronolojik ve mantıksal bir sırayla verilmelidir. Anlatımda birinci şahıs ağzı (veya kişiyi tanıtan belgeler/tanıklıklar) kullanılmalı, kişinin yetiştiği çevre, onu etkileyen önemli isimler ve bıraktığı eserler somut kanıtlarla sunulmalıdır.
Biyografik ve otobiyografik türlerde gerçeklik, belgesel nitelik ve samimi anlatım temel esastır.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 284 ·
Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 286 →