Soru 1
Kısa cevap
Mehmet Kaplan’ın Füruzan’ın üslubu (anlatım tarzı, dili, kelime seçimi ve tekniği) hakkındaki değerlendirmelerini içeren maddeler şunlardır:
- 2. Madde (Örnek işaretli): “Yazar, bu anlatış tarzı ile, bu basit vak’a ve basmakalıp konuyu tesirli hâle getirir.” (✓)
- 5. Madde: “Yazar, hadiseleri objektif değil, süjektif olarak anlatmak suretiyle, onlara, anne ve kızının heyecan, korku, ümit, hülya, safiyet ve isyanlarını da katıyor.” (✓)
- 6. Madde: “Yazar, bu arada çağrışım yolu ile kız çocuğunun okuldaki hayatına da telmihte bulunuyor.” (✓)
- 7. Madde: “Hikâyede dış konuşma veya konuşmaların içten tekrarı geniş bir yer tuttuğu için, yazar, sade, gerçekçi bir üslup kullanır. Kendisi bir durumu veya ruh halini anlatırken, kısa, orijinal ifadeler bulur.” (✓)
- 8. Madde: “Annesi hastahaneye gideceği gece… ‘Isıtan koku’ tamlamasına günlük dilde rastlanılmaz… ‘köşeli’ ve ‘üşütücü’ sıfatları yayılan aydınlığa yadırgatıcı bir hava katar.” (✓)
- 9. Madde: “Kahramanlarının yaşantılarını gerçekçi bir bakışla tasvir eden yazar, kendisini gizler. Fakat anlatış tarzı gösterir ki… Füruzan, anlatış tarzı ile… yakından duymayı başarmıştır.” (✓)
- 10. Madde: “Annenin hastahanede baş hemşire ile konuşmasını aktaran paragraf… Bu yoğun ve karmaşık anlatış tarzı, hikâyenin dar çerçevesini kendi içinden genişletiyor…” (✓)
Çözüm kontrolü
Üslup; bir yazarın duygu ve düşüncelerini aktarırken tercih ettiği dil, söz varlığı, cümle yapısı, anlatım teknikleri ve özgün anlatış tarzıdır. 1, 3 ve 4. maddeler doğrudan konu, tema ve olay seçimiyle ilgiliyken; 2, 5, 6, 7, 8, 9 ve 10. maddeler yazarın dili kullanma biçimine (üslubuna) yöneliktir.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Eleştirmen Mehmet Kaplan’ın değerlendirmelerinden hareketle Füruzan’ın üslubu hakkında şu bilgilere ulaşılır:
- Sade ve Gerçekçi Dil: Yazar, yapmacıklıktan uzak, sade ve gerçekçi bir anlatım benimser.
- Özgün İfadeler ve İmajlar: Günlük dilde pek karşılaşılmayan (“ısıtan koku”, “köşeli aydınlık” gibi) orijinal tamlamalar ve özgün sıfatlar kullanır.
- Süjektif ve Derinlemesine Anlatım: Olayları yalnızca dışarıdan tarafsızca aktarmaz; karakterlerin duygu, korku, hülya ve heyecanlarını anlatıma katar.
- Çağrışım ve İç Konuşma: Dış konuşmaların yanı sıra iç tekrarlar, çağrışımlar ve telmih gibi anlatım tekniklerinden yararlanır.
- Yoğun ve Etkileyici Yapı: Basit ve sıradan bir konuyu bile anlatım ustalığı sayesinde etkileyici, yoğun ve dar kalıpları aşan bir biçimde sunmayı başarır.
Çözüm kontrolü
Tablodaki üslup maddelerinden elde edilen temel nitelikler bir araya getirilerek özetlenmiştir.
Soru 3
Örnek cevap / çözüm yolu
Evet, eleştirmen hikâyenin yazarını oldukça başarılı bulmaktadır.
Gerekçesi:
Eleştirmen; Füruzan’ın “basit ve basmakalıp bir konuyu tesirli hâle getirdiğini”, orijinal ifadelerle metne özgünlük kattığını, karakterlerin çaresizliğini okuyucuya “yakından duymayı başardığını” ve “yoğun anlatış tarzı ile hikâyenin dar çerçevesini genişlettiğini” belirtmektedir. Yazarın sıradan bir olayı etkileyici bir edebî esere dönüştürmedeki bu başarısı, eleştirmenin onu takdir ettiğini net bir şekilde göstermektedir.
Çözüm kontrolü
Eleştirmenin metindeki “tesirli hâle getirir”, “duymayı başarmıştır”, “orijinal ifadeler bulur” gibi olumlu nitelendirmeleri kanıt gösterilerek değerlendirme gerekçelendirilmiştir.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 265 · 
Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 267 →