Soru 1
Kısa cevap
Metindeki değerlendirme cümlelerinden hikâyenin üslubu (anlatış tarzı, anlatım tekniği, dil kullanımı) ile ilgili olan maddeler şunlardır:
- 2. Cümle (Tabloda örnek verilen): “Hikâyede vak’a basit, konu basmakalıp olmakla beraber, anlatış tarzı yenidir.”
- 4. Cümle: “Bu bir vak’a hikâyesi değil, bir 'yaşantı hikâyesi’dir. Hikâyeci vak’aları hikâye etmiyor, ‘yaşanırken’ başka bir deyimle dramatik olarak gösteriyor.”
- 5. Cümle: “Hikâyede üzerinde durulması gereken başka bir nokta daha var: Yaşantıların somut ayrıntılarla verilmesi ve eşyanın duygu, mâna ve hatıra telkin edici bir şekilde kullanılması.”
- 10. Cümle: “Hikâyede konuşmaya geniş yer verilmesinin sebebi budur. Hayat bize, korkulu, endişeli, ümitli annenin konuşmaları arasından veriliyor. Hikâyede asıl tesirli olan annenin, bütün ruh hallerini aksettiren konuşma tonudur.”
- 11. Cümle: “Bu konuşma ile anlatılanı, başka bir şekilde anlatmaya imkân yoktur. Hikâyede bütün konuşmalar canlı, tesirli, karmaşık ve duygu doludur. Burada 'anlatım tarzı’nın hikâye sanatında oynadığı rolü açıkça görüyoruz.”
- 12. Cümle: “Annenin hastahanede baş hemşire ile konuşmasını aktaran paragraf… Bu yoğun ve karmaşık anlatış tarzı, hikâyenin dar çerçevesini kendi içinden genişletiyor…”
Çözüm açıklaması
Üslup kavramı yazarın dili kullanma biçimi, anlatım tarzı, kelime ve ayrıntı seçimi ile doğrudan ilişkilidir. Konuyu, kişileri ya da olay özetini aktaran cümleler elenmiş; anlatış biçimini değerlendiren cümleler seçilmiştir.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Eleştiri yazısından hareketle Parasız Yatılı hikâyesinin üslubu hakkında edinilen bilgiler şu şekilde özetlenebilir:
- Yenilikçi Gösterme Tekniği: Hikâye olayları sıradan bir anlatıcıyla aktarmak yerine yaşantıyı dramatik bir biçimde sunar.
- Somut Ayrıntı ve Sembolik Eşya: Günlük yaşam ayrıntıları ile eşyalar; duygu, anı ve anlam yüklenerek anlatıma dâhil edilmiştir.
- Doğal ve Etkileyici Konuşma Tonu: Karakterlerin iç dünyası ve ruh hâli, canlı ve duygu yüklü diyaloglar üzerinden aksettirilmiştir.
- Yoğun Anlatış Tarzı: Dar bir mekân ve zaman çerçevesi, derinlikli ve karmaşık bir anlatım tarzıyla genişletilmiştir.
Çözüm açıklaması
Metindeki üslup vurguları bir araya getirilerek yazarın dil, diyalog ve ayrıntı kullanımı maddeler hâlinde açıkça ifade edilmiştir.
Soru 3
Örnek cevap / çözüm yolu
Eleştirmene göre hikâyenin en başarılı yönü, vak’a (olay) ve konusunun basit olmasına rağmen sunulan yenilikçi anlatış tarzı (üslup) ve somut ayrıntıları anafikre bağlayarak sağlanan bütünlük ile canlı konuşma tonudur.
Çözüm açıklaması
Eleştirmen metnin başından itibaren olayın basitliğini belirtmiş, hikâyenin asıl gücünü ve etkisini anlatım tarzının yeniliğine ve konuşmalardaki canlılığa bağlamıştır.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 264 ·
Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 266 →