Soru 1
Nevruz kelimesinin sözlük anlamının tespiti.
Örnek cevap / çözüm yolu
Nevruz, Farsça kökenli bir kelime olup “yeni gün” anlamına gelmektedir. Baharın gelişini ve doğanın yeniden canlanışını simgeleyen geleneksel bahar bayramı olarak tanımlanır.
Sözlük bağlamında Nevruz, yeni bir günün başlangıcını ve doğanın uyanışını temsil eder.
Soru 2
Nevruz’un kutlanma zamanının belirlenmesi.
Örnek cevap / çözüm yolu
Nevruz, gece ile gündüzün eşitlendiği ve baharın başlangıcı kabul edilen 21 Mart tarihinde kutlanmaktadır.
Metin ve kültür bağlamı dikkate alındığında Nevruz’un geleneksel kutlanma zamanı bahar ekinoksu olan 21 Mart günüdür.
Soru 3
Belgesel metnine göre Nevruz’un kutlandığı coğrafyaların belirlenmesi.
Örnek cevap / çözüm yolu
Sayfadaki metinde yer alan “Asırlardır Orta Asya’dan Balkanlara uzanan bir coğrafyada…” ifadesinden hareketle Nevruz; Orta Asya, Kafkasya, Ön Asya ve Balkanlar gibi geniş bir coğrafi alanda kutlanmaktadır.
Metinde geçen açık coğrafi ifadeler (Orta Asya’dan Balkanlara) doğrultusunda çıkarım yapılmıştır.
Soru 4
Nevruz kutlamalarında gerçekleştirilen faaliyetlerin açıklanması.
Örnek cevap / çözüm yolu
Metindeki görsel ve yazılı kanıtlara göre Nevruz’da kötülükleri geride bırakıp baharı iyilikle karşılamak amacıyla salıncaklarda sallanma, coşkuyla bir araya gelme ve toplumsal dayanışmayı pekiştiren şenlikler düzenleme gibi faaliyetler yapılmaktadır.
Cümle bağlamındaki “kötülükleri döküp baharı iyiliklerle karşılamak için o gün kurulan salıncaklarda sallanıyorlar” ifadesi temel kanıt olarak kullanılmıştır.
Soru 5
Söz varlığı tablosundaki kelimelerin cümledeki bağlamına uygun sözlük anlamlarının belirlenmesi.
Örnek cevap / çözüm yolu
- bayram: Metindeki “Nesilden nesile aktarılan bir bayram ve gelenek…” cümlesinde kelime 1. anlamı olan “Millî veya dinî bakımdan önemi olan ve kutlanan gün veya günler” anlamında kullanılmıştır (Tabloda örnek olarak işaretlenmiştir).
- coğrafya: Metindeki “Orta Asya’dan Balkanlara uzanan bir coğrafyada…” cümlesinde belirli bir yeryüzü alanı kastedildiği için 2. anlam olan “Bir yeryüzü parçasını, bir bölgeyi, bir ülkeyi belirleyen, niteleyen, fiziksel, ekonomik, beşerî, siyasal gerçekliklerin tümü” işaretlenmelidir.
- dökmek: Metindeki “kötülükleri döküp baharı iyiliklerle karşılamak…” cümlesinde olumsuzlukları üstünden atıp bırakmak anlamı taşındığı için 3. anlam olan “Üstünde bulunan bir şeyi düşürmek” işaretlenmelidir.
- uyanmak: Metindeki “Bak, doğa uyanıyor.” cümlesinde doğanın ve bitkilerin canlanması kastedildiği için 2. anlam olan “Bitkiler canlıp yeşermeye başlaması” (Bitkilerin canlanıp yeşermeye başlaması) işaretlenmelidir.
Cümlelerin bağlamından hareketle kelimelerin kazandığı anlamlar incelenmiş ve ilgili sözlük maddeleriyle eşleştirilmiştir.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 199 · 
Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 201 →