9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 181 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

Okuduğunuz Mesut İnsanlar Fotoğrafhanesi adlı hikâye ve Fotoğraf adlı şiirin yapı unsurları arasındaki benzerlik ve farklılıkları belirleyip söyleyiniz.

Örnek cevap / çözüm yolu

  • Benzerlikler: Her iki metinde de insan ilişkileri, gerçek hayattan bir durum (fotoğraf çekimi / durakta bekleme) ve tipler (adam, kadın, çocuk) konu edilmiştir. Anlatımda betimleyici ögeler kullanılmıştır.
  • Farklılıklar: Hikâye nesir (düzyazı) formundadır; olay örgüsü, ayrıntılı mekân, zaman ve birinci kişi (ben) anlatıcı yer alır. Şiir ise nazım birimiyle (dizelerle) yazılmıştır; olay anlatmak yerine durum sezdirir, duygu, imge ve ahenk ön plandadır.

Hikâye ve şiir türlerinin yapı unsurları (olay/durum, anlatıcı, biçim) metindeki görünür kanıtlarla karşılaştırılmıştır.

Soru 2

İlahiden hareketle şiir türü hakkında öğrendiğiniz veya önemli bulduğunuz üç bilgiyi yazınız.

Örnek cevap / çözüm yolu

  1. Şiir, duygu ve düşünceleri az sözle, imge ve ritim yardımıyla etkili biçimde aktaran nazım şeklidir.
  2. İlahi, Allah sevgisini ve dinî temaları konu edinen, kendine özgü bir makamla söylenen dinî-tasavvufi halk şiiri türüdür.
  3. Şiirde ses tekrarları, dize yapısı ve kelime seçimi ahengi sağlayan temel ögelerdir.

Ünitede edinilen kazanımlara uygun üç temel bilgi maddelenmiştir.

Soru 3

İlahiden hareketle şiir türü hakkında hâlâ merak ettiğiniz veya daha fazla bilgi almak istediğiniz konuyla ilgili iki soru yazınız.

Örnek cevap / çözüm yolu

  1. İlahilerin farklı tasavvufi geleneklerde ve yörelerde gösterdiği beste/makam farklılıkları nelerdir?
  2. Anonim veya Yunus Emre gibi şairlere ait ilahilerin günümüze kadar biçimsel olarak bozulmadan ulaşmasının temel nedenleri nelerdir?

Şiir türü ve geleneksel icra bağlamına yönelik iki inceleme sorusu hazırlanmıştır.

Soru 4

İlahiden hareketle şiir türü hakkında bir görüşünüzü paylaşınız.

Örnek cevap / çözüm yolu

İlahi gibi şiir türleri, edebiyatın müzik ve duygu ile ne kadar iç içe olduğunu gösterir. Kelimelerin ritmik düzeni ve manevi derinliği, metnin insan zihninde ve hafızasında daha kalıcı olmasını sağlamaktadır.

Şiir türünün estetik ve manevi işlevi üzerine gerekçeli bir görüş sunulmuştur.


Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 180 · :blue_book: Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 182 →