Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Verilen kurallara göre düzenlenen şiir şu şekildedir:
1. Dörtlük:
Çirkin olan, fena olan ne varsa unut
Bütün iyilikleri paylaşalım seninle
Ellerimizde sevgi içimizde umut
Gözlerimin söylediği şarkıyı dinle
2. Dörtlük:
Aşkın büyülü sesini duyuyor musun
Çoban kulübelerinde balıkçı kahvelerinde
Gitme ki günlerimiz gecelerimiz olsun
Şimdi onun gülleri açan güz bahçelerinde
Çözüm kontrolü:
- a maddesi: 1. dörtlüğün I. dizesi (“unut”) ile III. dizesi (“umut”) arasında iki ses benzerliğine dayanan “-ut” tam kafiyesi vardır.
- b maddesi: 1. dörtlüğün II. dizesi (“seninle”) ile IV. dizesi (“dinle”) arasında dört ses benzerliğine dayanan “-inle” zengin kafiyesi vardır.
- c maddesi: 2. dörtlüğün II. dizesi (“kahvelerinde”) ile IV. dizesi (“bahçelerinde”) sözcüklerinde “kahve” ve “bahçe” köklerinde tek ses benzerliği olan “-e” yarım kafiye, aynı görevdeki “-lerinde” ise ek hâlinde rediftir.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Dizelerin sonlarındaki ses benzerlikleri incelendiğinde şiirin kafiye düzeninin çapraz kafiye (abab / cdcd) olduğu görülür. Birinci dize ile üçüncü dize (a-a), ikinci dize ile dördüncü dize (b-b) birbiriyle uyaklanarak çapraz düzen oluşturmuştur.
Soru 3
Örnek cevap / çözüm yolu
Şiir parçalarının yapı unsurları analizi:
I. Parça (Cahit Sıtkı Tarancı)
- Kafiye Düzeni: Çapraz kafiye (abab)
- Ölçü: 11’li hece ölçüsü
- Nazım Birimi: Dörtlük
- Kafiye/Redif: “göründü / döndü” dizelerinde “-dü” ek hâlinde redif, köklerdeki “n” sesi yarım kafiyedir. “takırdatan / diyardan” dizelerinde “-an” sesleri tam kafiyedir.
II. Parça (Arif Nihat Asya)
- Kafiye Düzeni: Düz kafiye (aaa)
- Ölçü: 14’lü hece ölçüsü
- Nazım Birimi: Üçlük (Bent)
- Kafiye/Redif: “dikilecek / çekilecek / sökülecek” sözcüklerinde aynı işlevdeki “-ilecek / -ülecek” ekleri redif; köklerdeki (dik- / çek- / sök-) “k” sesleri yarım kafiyedir.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 179 · 
Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 181 →