Soru 1
Kısa cevap
Sözcüklerin şiirdeki kullanımı ile sözlük anlamlarının karşılaştırılması:
- bahar: Evet (Örnekte verilmiştir; şiirde güzellikler ve zenginlikler anlamında mecazi/çağrışımsal kullanılmıştır.)
- bahçe: Evet (Şiirde Batı sanatını ve kültür dünyasını simgeler.)
- kelebek: Evet (Çiçekli sahnede bale yapan balerini temsil eden bir benzetmedir.)
- musiki: Evet (Doğadaki hazin seslerin müzik etkisi oluşturmasını ifade eder.)
- raks: Hayır (Sözlük anlamı olan “dans” eylemini doğrudan karşılar.)
- sülüs: Hayır (Geleneksel hat sanatı türü olarak kendi gerçek anlamında kullanılmıştır.)
- zeybek: Hayır (Efe ve halk dansçısı anlamıyla kendi sözlük karşılığında kullanılmıştır.)
Kelimelerin şiirde kazandığı anlamlar incelendiğinde şairin bazı sözcükleri simge ve benzetme olarak tercih ettiği görülür.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Şair, duygu ve düşüncelerini daha etkileyici, çağrışımsal ve derin bir biçimde sunmak amacıyla kelimelere farklı anlamlar yüklemiştir. Şiirde “memleket sanatı” ile “Batı sanatı” arasındaki anlayış farkı anlatılırken kelebek, bahçe, bahar gibi kelimelere simgesel ve mecazi boyut kazandırılarak anlatım zenginleştirilmiştir.
Şiirsel anlatımda kelimelerin yan ve mecaz anlam kazanması metnin estetik değerini artırır.
Soru 3
Kısa cevap
Kelime karşılaştırması:
- san’at → sanat
- bahâr → bahar
- mûsikî → musiki
- mozayik → mozaik
Farklılığın gerekçesi: Şiirin kaleme alındığı dönemde Arapça ve Farsça kökenli sözcüklerde kesme işareti (ayn/hemze gösterimi) ile uzatma/inceltme işaretleri (şapka) korunmaktaydı. Günümüz Türkçesinde ise Türk Dil Kurumu tarafından imla kuralları sadeleştirilmiş, ayırma işaretleri kaldırılmış ve kelimelerin yazımı Türkçenin ses yapısına uygun hâle getirilmiştir.
Soru 4
Örnek cevap / çözüm yolu
Üç nokta (…) işareti; tamamlanmamış cümlelerin sonunda, alıntılarda atlanan bölümlerde veya duygusal olarak tamamlanması okuyucunun hayal dünyasına bırakılan anlatımlarda kullanılır. Şiirde dize sonlarında tercih edilen üç nokta kullanımı, duygunun devam ettiğini hissettirmek ve anlamı okuyucunun zihninde sürdürmek amacını taşıdığı için bağlama ve kurallara uygundur.
İşaretin şiirdeki kullanımı anlatıma derinlik ve çağrışım zenginliği katmaktadır.
Soru 5
Örnek cevap / çözüm yolu
Şiir denildiğinde akla ritim, ahenk, duygu, imge, ölçü ve insanın iç dünyasını veya bir düşünceyi etkileyici bir dille ifade etme sanatı gelir. Faruk Nafiz Çamlıbel’in San’at adlı şiiri; ahenkli yapısı, zengin imge dünyası ve memleket edebiyatı anlayışını estetik bir dille sunması bakımlarından bu düşüncelerle örtüşmektedir.
Metinde kullanılan imge ve söyleyiş güzelliği, şiir kavramının temel niteliklerini taşımaktadır.
Soru 6
Örnek cevap / çözüm yolu
Birinci dörtlükteki söyleyiciyi kolundan tutarak çeken kişi, Batı tarzı sanata ve Batı kültürüne ilgi duyan; karşısındakini de kendi sanat anlayışına ve eğlence/kültür dünyasına (bale, tiyatro vb.) dahil etmek isteyen kişidir. Amacı, söyleyiciye Batı sanatının inceliklerini ve estetik değerlerini tanıtmaktır.
Metindeki anlatıcı ile bu kişi arasındaki karşıtlık, iki farklı sanat anlayışının kıyaslanmasını sağlar.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 17 · 
Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 19 →